विश्वव्यापी प्राकृतिक ग्यास कम्प्रेसर बजारले सन् २०२४ मा ५.५७ अर्ब अमेरिकी डलरको मूल्याङ्कन हासिल गरेको छ। उद्योग विश्लेषकका अनुसार यो बजार आगामी वर्षहमा निरन्तर वृद्धिको प्रक्षेपवक्रमा रहने अपेक्षा गरिएको छ। सन् २०२५ मा ५.९५ अर्ब डलरबाट सुरु भएर २०३२ सम्ममा यो बजार ८.३४ अर्ब डलर पुग्ने प्रक्षेपण गरिएको छ, जसले पूर्वानुमान अवधिमा ४.९४ प्रतिशतको चक्रीय वार्षिक वृद्धि दर देखाउँछ।
प्राकृतिक ग्यास कम्प्रेसर एक यान्त्रिक उपकरण हो, जसले ग्यासको आयतन घटाएर यसको दबाब बढाउने कार्य गर्दछ। यो प्रक्रिया ऊर्जा मूल्य शृंखलाका विभिन्न चरणहरूमा ग्यासको कुशल ढुवानी, भण्डारण र प्रशोधनका लागि अत्यन्त महत्त्वपूर्ण मानिन्छ। उत्पादन सुविधा, ग्यास सङ्कलन प्रणाली, प्रसारण पाइपलाइन र भण्डारण स्थलमा इष्टतम प्रवाह र दबाब स्तर कायम राख्न यी कम्प्रेसरहरू व्यापक रूपमा प्रयोग गरिन्छ।
क्षेत्रीय रूपमा हेर्दा, उत्तरी अमेरिकाले २०२४ मा ३४.११ प्रतिशतको बजार हिस्सासहित प्राकृतिक ग्यास कम्प्रेसर बजारमा प्रभुत्व जमाएको छ। अमेरिका एक्लैले २०२३ मा १,००० अर्ब घन मिटरभन्दा बढी प्राकृतिक ग्यास उत्पादन गर्यो, जसमा परमियन, मार्सेलस र हेन्सभिलजस्ता शेल बेसिनको महत्त्वपूर्ण योगदान रहेको छ। यस उच्च उत्पादन क्षमताले ग्यास संकलन, प्रशोधन र पाइपलाइन प्रसारणका लागि व्यापक कम्प्रेसन आवश्यकता सिर्जना गरेको छ।
तर, सबैभन्दा द्रुत वृद्धि भने एसिया प्रशान्त क्षेत्रमा देखिने अपेक्षा गरिएको छ, जहाँ पूर्वानुमान अवधिमा ५.९१ प्रतिशतको चक्रीय वार्षिक वृद्धिदर अनुमान गरिएको छ। चीन, भारत र दक्षिणपूर्वी एसियामा स्वच्छ इन्धनतर्फ बढ्दो प्रवृत्तिले यस वृद्धिलाई गति दिइरहेको छ। चीनले मात्रै आफ्नो प्राकृतिक ग्यास पाइपलाइन सञ्जाललाई १,२०,००० किलोमिटरभन्दा बढी विस्तार गरेको छ, जसले ठूलो मात्रामा कम्प्रेसर स्थापना आवश्यक पारेको छ।
भारतमा पनि सिटी ग्यास वितरणको विस्तारले सीएनजी स्टेसनमा द्रुत वृद्धि ल्याएको छ, जुन अहिले देशभरि ५,००० भन्दा बढी पुगेको छ। यसले उच्च दबाबका ग्यास कम्प्रेसरको मागलाई प्रत्यक्ष रूपमा समर्थन गरिरहेको छ। जापान, दक्षिण कोरिया र उदीयमान आसियान बजारमा एलएनजी आयातको वृद्धिले पनि मध्यवर्ती कम्प्रेसर आवश्यकतालाई थप बढाइरहेको छ।
बजार वृद्धिका प्रमुख चालकमध्ये विद्युत उत्पादन र औद्योगिक अनुप्रयोगमा प्राकृतिक ग्यासको बढ्दो माग प्रमुख रहेको छ। विश्वव्यापी रूपमा स्वच्छ ऊर्जा स्रोततर्फको संक्रमणले प्राकृतिक ग्यास उपभोगमा उल्लेखनीय वृद्धि ल्याएको छ। विद्युत उत्पादनमा प्रयोग गर्दा प्राकृतिक ग्यासले कोइलाको तुलनामा करिब ५० प्रतिशत कम कार्बन डाइअक्साइड उत्सर्जन गर्दछ, जसले यसलाई कम कार्बन ऊर्जामा संक्रमण गरिरहेका देशहरूको लागि प्राथमिकताको विकल्प बनाएको छ।
प्राविधिक दृष्टिकोणबाट हेर्दा, कम्प्रेसरको प्रकारका आधारमा बजार विभाजन गर्दा सेन्ट्रीफ्युगल कम्प्रेसरहरूले २०२४ मा करिब ४६।८३ प्रतिशतको बजार हिस्सासहित अग्रणी स्थान ओगटेका छन्। यी कम्प्रेसर ठूलो मात्रामा ग्यास प्रसारण पाइपलाइन, मध्यवर्ती प्रशोधन सुविधा र एलएनजी अनुप्रयोगहरूका लागि विशेष उपयुक्त मानिन्छन्। तर, रोटरी कम्प्रेसर खण्ड भने ६.४१ प्रतिशतको दरमा सबैभन्दा छिटो वृद्धि हुने अपेक्षा गरिएको छ।
उद्योगका प्रमुख खेलाडीमध्ये एटलस कोप्कोले निरन्तर नवप्रवर्तन र ऊर्जा(दक्ष प्रविधिमार्फत विश्वव्यापी नेतृत्व स्थापित गरेको छ। कम्पनीले पर्यावरणीय प्रभाव घटाउन र ऊर्जा पुनःप्राप्ति प्रणाली सुधार गर्न तेलरहित ग्यास कम्प्रेसन प्रविधिको विकासमा केन्द्रित रहेको छ। यसबाहेक बेकर ह्युजेस, सिमेन्स एनर्जी, सोलार टर्बाइन्स, एमएएन एनर्जी सोलुसन्स, बर्कहार्ट कम्प्रेसन, एरियल कर्पोरेसन र मित्सुबिशी हेभी इन्डस्ट्रिजलगायत प्रमुख कम्पनीहरूले बजारमा आफ्नो उपस्थिति जमाइरहेका छन्।
हालैका उद्योग विकासक्रममा अक्टोबर २०२५ मा एभरल्लेन्सले एमटी ग्रुपसँग लिथुआनियाको जाउनियुनाई कम्प्रेसर स्टेशनमा स्थापना हुने ५ मेगावाट क्षमताको पाइपलाइन कम्प्रेसर आपूर्तिका लागि सम्झौता गरेको छ। त्यस्तै अक्टोबर २०२५ मा नै नक्स वेस्टर्नले केबी डेल्टासँग रणनीतिक साझेदारी गठन गर्यो, जसअन्तर्गत केबी डेल्टाले नक्स वेस्टर्न(डिजाइन गरिएका सबै भल्भ र भल्भ आन्तरिक पार्टपुर्जा उत्पादन गर्नेछ।
यद्यपि, बजार वृद्धिमा केही अवरोध पनि रहेका छन्। कडा सुरक्षा र नियामक आवश्यकताले बजार विकासमा बाधा पुर्याउन सक्छन्। कम्प्रेसरहरूले दबाब नियन्त्रण, उत्सर्जन र आवाजसम्बन्धी एएसएमई, एपीआई र आईएसओ प्रमाणीकरण जस्ता मापदण्डहरू पालना गर्नुपर्ने हुन्छ। त्यस्तै उच्च पूँजीगत र मर्मत लागत पनि बजार वृद्धिमा बाधक तत्त्वका रूपमा रहेका छन्। विशेष गरी उच्च क्षमता वा विशेष तेल(रहित इकाइका लागि खरिद, स्थापना र सञ्चालनमा महत्त्वपूर्ण पूँजी लगानी आवश्यक पर्दछ।
यसको बाबजुद पनि एलएनजी र अपतटीय ग्यास परियोजनाहरूको वृद्धिले बजार खेलाडीका लागि आकर्षक अवसर प्रदान गरिरहेको छ। तरलीकृत प्राकृतिक ग्यासको बढ्दो विश्वव्यापी माग र अपतटीय ग्यास उत्पादनले प्राकृतिक ग्यास कम्प्रेसरका लागि महत्त्वपूर्ण अवसरहरू सिर्जना गरेको छ। एलएनजी सुविधालाई ग्यास तरलीकरण र भण्डारणका लागि ठूलो मात्रामा कम्प्रेसन प्रणाली चाहिन्छ, जबकि अपतटीय परियोजनाहरूलाई दुर्गम र कठोर वातावरणका लागि उपयुक्त संक्षिप्त उच्च प्रदर्शन कम्प्रेसर आवश्यक पर्दछ।
यसरी, विश्वव्यापी प्राकृतिक ग्यास कम्प्रेसर बजार स्वच्छ ऊर्जा संक्रमण, पूर्वाधार विस्तार र प्राविधिक नवप्रवर्तनको संगममा निरन्तर वृद्धिको मार्गमा अग्रसर छ। एसिया प्रशान्त क्षेत्रको द्रुत विकास र उत्तरी अमेरिकाको निरन्तर प्रभुत्वले यस बजारलाई आगामी वर्षहरूमा ऊर्जा पूर्वाधारको महत्त्वपूर्ण घटकका रूपमा स्थापित गर्ने अपेक्षा गरिएको छ।
-1767334255.jpeg)
-1767330793.jpg)
