काठमाडौं। गुगलको मालिक कम्पनी अल्फाबेटले कृत्रिम बुद्धिमत्ता (एआई) विकासमा यस वर्ष आफ्नो खर्च झण्डै दोब्बर गर्ने योजना सार्वजनिक गरेपछि अमेरिकी शेयर बजारमा मिश्रित प्रतिक्रिया देखिएको छ। प्रविधि क्षेत्रमा बढ्दो प्रतिस्पर्धा र एआईको प्रभावलाई लिएर लगानीकर्ताहरूमा चिन्ता बढेको छ भने युरोपेली केन्द्रीय बैंकहरूको ब्याजदर निर्णय र बहुमूल्य धातुको मूल्यमा गिरावट पनि चर्चामा छन्।
बिहीबार अमेरिकी शेयर फ्युचर्सहरू मिश्रित स्थितिमा रहेका थिए। डाउ फ्युचर्स सम्झौता ३९ अंकले वा ०.१ प्रतिशतले घट्यो भने एसएन्डपी ५०० फ्युचर्स ६ अंकले वा ०.१ प्रतिशतले बढ्यो। न्यास्ड्याक १०० फ्युचर्स भने ६५ अंकले वा ०.३ प्रतिशतले उकालो लाग्यो। वाल स्ट्रिटमा मुख्य सूचकाङ्कहरू अघिल्लो सत्रमा मिश्रित प्रदर्शन गरेका थिए, किनभने व्यापारीहरू सफ्टवेयर शेयरहरूमा आएको गिरावटको तल्लो भाग खोज्ने प्रयासमा थिए।
प्रविधि क्षेत्रमा बढ्दो चिन्ता देखिएको छ। लामो समयदेखि कृत्रिम बुद्धिमत्ताको फाइदा लिने भनिएका कम्पनीहरूको शेयरमा गिरावट आइरहेको छ। नयाँ प्रविधिले यी व्यवसायहरूमा ठूलो अवरोध पुर्याउन सक्छ भन्ने चिन्ताले बजारलाई असर गरेको छ। मंगलबारसम्म सफ्टवेयर शेयरहरू २००२ पछिको सबैभन्दा खराब तीन महिनाको प्रदर्शनमा पुगेका थिए। रोयटर्सले उद्धृत गरेका विश्लेषकहरूका अनुसार यो क्षेत्र एआईमा जित्ने र हार्ने कम्पनीहरूबीच विभाजित हुँदै गइरहेको छ।
गुगल एआई दौडमा अगाडि बढ्ने प्रयासमा छ। अल्फाबेटले उत्कृष्ट आम्दानी प्रस्तुत गरेपछि एआई प्रतिस्पर्धामा अग्रता लिने आफ्नो दावी प्रस्तुत गरेको छ। च्याटजीपीटी निर्माता ओपनएआईभन्दा पछाडि रहेको मानिएको अल्फाबेट अब आफ्नो एआई लगानीबाट ठोस फाइदा लिन थालेको विश्लेषकहरूले बताएका छन्। मुख्य कार्यकारी अधिकारी सुन्दर पिचाईले भने, "समग्रमा, हाम्रो एआई लगानी र पूर्वाधारले सबै क्षेत्रमा राजस्व र वृद्धि बढाइरहेको छ।"
गुगलको जेमिनी एआई उपकरणले च्याटजीपीटीको बलियो प्रतिस्पर्धा गरिरहेको छ। डिसेम्बर त्रैमासिकमा जेमिनीले ७५ करोड मासिक सक्रिय प्रयोगकर्ता पुगेको छ, जुन अक्टोबरमा च्याटजीपीटीले खुलासा गरेको ८० करोडभन्दा बढीको नजिक छ। अल्फाबेटका कार्यकारीहरूले यस वर्ष पूँजी खर्च १७५ अर्ब देखि १८५ अर्ब डलरको बीचमा पुग्न सक्ने संकेत गरेका छन्, जुन अघिल्लो वर्षको झण्डै दोब्बर हो। यो खर्च एआई मोडेलका लागि आवश्यक उच्च स्तरीय डाटा केन्द्र र चिप्स निर्माण गर्न लगाइने छ। लगानीकर्ताहरूले सुरुमा बढेको खर्चमा चिन्ता व्यक्त गरे पनि गुगल क्लाउड र अन्य डिभिजनहरूको बलियो प्रदर्शनले उनीहरूलाई आश्वस्त तुल्याएको छ।
अमेजनको नतिजा आउँदै छ। अब ध्यान ई-कमर्स दिग्गज अमेजनमा केन्द्रित छ, जसले एआईलाई आफ्नो भविष्यको मुख्य रणनीति बनाएको छ। कम्पनीको क्लाउड कम्प्युटिङ सेवा अमेजन वेब सर्भिसेज राजस्वको प्रमुख स्रोत भए पनि एआई महत्त्वाकांक्षा लगानीकर्ताहरूको मुख्य चासोको विषय बनेको छ। केहीले अमेजनलाई एआईमा पछाडि परेको मानेका छन्, जसले यसको शेयर मूल्यमा असर गरेको छ। गत एक वर्षमा अमेजनको शेयर मूल्य १ प्रतिशतभन्दा बढी घटेको छ। छुट्टीको महत्त्वपूर्ण त्रैमासिकमा अमेजन वेब सर्भिसेजको शुद्ध बिक्री २१ प्रतिशत बढ्ने र समग्र बिक्री २११.४९ अर्ब डलर पुग्ने अनुमान गरिएको छ।
युरोपेली केन्द्रीय बैंकहरूको निर्णय प्रतीक्षित छ। युरोपियन सेन्ट्रल बैंकले बिहीबार लगातार पाँचौं पटक ब्याजदर २ प्रतिशतमा यथावत राख्ने अपेक्षा गरिएको छ। तर जनवरीमा युरोजोन मुद्रास्फीति वार्षिक १.७ प्रतिशतमा झरेपछि नीति निर्माताहरूको चिन्ता बढेको छ, जुन बैंकको २ प्रतिशत लक्ष्यभन्दा तल छ। ड्यूश बैंकका अर्थशास्त्रीहरूले २०२६ मा दर यथावत रहने तर थप सहजीकरणतर्फ जोखिम रहेको बताएका छन्। बैंक अफ इङ्ल्यान्डले पनि ब्याजदर ३.७५ प्रतिशतमा कायम राख्ने देखिएको छ।
चाँदीको मूल्यमा ठूलो गिरावट आयो। सुन र चाँदीको मूल्य घटेको छ, जसमा चाँदी धेरै प्रभावित भएको छ। एसियाली कारोबारमा स्पट चाँदी १६ प्रतिशतसम्म घटेर ७३.५५६५ डलर प्रति औंसमा पुग्यो। मार्च डेलिभरीका लागि चाँदी फ्युचर्स पनि ७३.३८३ डलर प्रति औंसमा झरेको छ। युरोपमा केन्द्रीय बैंक बैठकहरूअघि अमेरिकी डलर बलियो भएकोले धातु बजारमा दबाब परेको छ। ओसीबीसी बैंकका विशेषज्ञ क्रिस्टोफर वोङका अनुसार धातुको मूल्यमा सुधार भए पनि डलरको बलियोपन र अमेरिकी मौद्रिक नीतिमा अनिश्चितताले बजारमा अस्थिरता जारी रहने सम्भावना छ।
