म्याग्दी। यस वर्ष म्याग्दीमा ३१ करोड ६० लाख मूल्य बराबरको सुन्तला उत्पादन भएको छ। सुन्तला म्याग्दीको प्रमुख नगदे बाली हो। ४३० हेक्टर क्षेत्रफलमा प्रतिहेक्टर १० दशमलब पाँच मेट्रिक टनका दरले चार हजार ५१५ मेट्रिक टन सुन्तला उत्पादन भएको कृषि विकास कार्यालय, म्याग्दीले जनाएको छ।
जिल्लाका विभिन्न ठाउँका बगँैचामा बाली कटानी गरेर सुन्तला उत्पादनको तथ्यांक संकलन गरिएको कार्यालय प्रमुख सञ्जीव बाँस्तोलाले बताए। ‘४३० हेक्टर जमिनको बगैँचामा सुन्तला उत्पादन भएको छ’, उनले भने, ‘किसानले सरदर प्रतिकिलो ७० का दरले ३१ करोड ६० लाख मूल्य बराबरको सुन्तला बिक्री गरेका छन्।’
म्याग्दीको ८३५ हेक्टर क्षेत्रफलमा सुन्तलाको बगँैचा रहेको छ। गतवर्ष ४२५ हेक्टर क्षेत्रफलमा प्रतिहेक्टर ११ दशमलव २५ मेट्रिक टनका दरले चार हजार ७८१ मेट्रिक टन सुन्तला उत्पादन भएको थियो। गत वर्ष ३४ करोड मूल्य बराबरको सुन्तला बिक्री भएको थियो।
गत वर्षको तुलनामा पाँच दशमलव ५६ प्रतिशतले उत्पादन घटेको हो। यस वर्ष विभिन्न रोगकीराको संक्रमण नभए पनि बोटमा दाना पातलो लागेकाले उत्पादन घटेको कार्यालय प्रमुख बाँस्तोलाले बताए।
‘यस वर्ष मौसमले साथ दिएको हो। रोगकीरा नदेखिएको र विपद्ले क्षति नगरे पनि यसपालि दाना कम लागेको छ”, बाँस्तोलाले भने, ‘एक वर्ष अत्यधिक फल्ने र अर्को वर्ष कम दाना लाग्ने सुन्तला खेतीको प्राकृतिक विशेषताका कारण उत्पादनमा असर परेको हो।’
सुन्तला खेती हुने जमिनको क्षेत्रफल र मूल्य बढे पनि उत्पादकत्वमा कमी आएको हो। गत वर्ष प्रतिकिलो ६५ का दरले सुन्तला बेचेका किसानले यस वर्ष प्रतिकिलो पाँच बढी मूल्यमा बिक्री गरेका छन्। राखु, मरेक, सुर्केमेला, बरङ्जा, भेँडाबारी, अर्मन, रुन्मा, बिम, ओखरबोट, ताकम, घतान, पिप्ले, भगवती, बेग, दोवा, दोसल्ले, घार, भुरुङ तातोपानी, दाना र नारच्याङमा दुई सयभन्दा बढी सुन्तला बगैँचा रहेका छन्।
जिल्ला सदरमुकाम बेनीका साथै राजधानी काठमाडौं, पोखरा, मुग्लिनगायत बजारमा सुन्तला बिक्री भएको मंगला गाउँपालिका–३ भोर्लेनीका किसान ओम गिरीले बताए। आफ्नो बगैंचाबाट यस वर्ष ११ लाख मूल्य बराबरको सुन्तला बिक्री भएको उनको भनाइ छ।
यातायात सुविधा भएकाले व्यापारी सुन्तला खरिद गर्न गाडी लिएर बगैँचामै आउने गरेका छन्।
प्रधानमन्त्री कृषि आधुनिकीकरण परियोजना, कृषि विकास कार्यालय र स्थानीय तहको कृषि शाखाले सुन्तलाका बिरुवा वितरण, प्राविधिक तालिम, बगैँचा व्यवस्थापन, साना सिँचाइ र बजारीकरणमा सहयोग गर्दै आएका छन्।–रासस
