काठमाडाैं। विश्वको सबैभन्दा व्यस्त अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल दुबई अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा इरानको संदिग्ध हवाई आक्रमणपछि आइतबार विश्वव्यापी उड्डयन क्षेत्रमा ठूलो अव्यवस्था उत्पन्न भएको छ।
यस आक्रमणले विमानस्थलको सञ्चालन पूर्णतः ठप्प पारेको छ र लाखौं यात्रुहरू अलपत्र परेका छन्। फ्लाइट अवेयरका अनुसार, बहराइनदेखि तेल अभिभसम्मको क्षेत्रमा २४ घण्टाभित्र मात्रै २,३०० भन्दा बढी उडानहरू रद्द गरिएका छन् र दुबईमा ९०% भन्दा बढी उडानहरू रोकिएका छन्। खाडी क्षेत्रमा यस किसिमको ठूलो पैमानाको उडान निलम्बन "अभूतपूर्व" मानिएको छ र यसले इरान, इजरायल र अमेरिकाबिचको द्वन्द्वमा एक खतरनाक नयाँ चरण सुरु भएको संकेत गर्दछ।
मध्यपूर्वका तीन प्रमुख एयरलाइन्स अर्थात् एमिरेट्स, कतार एयरवेज र इतिहाद सबैले आफ्नो सञ्चालन रोकेका छन्। एमिरेट्स र इतिहादले आइतबार दिउँसोसम्म अवस्था पुनः मूल्यांकन गर्ने आशा राखे तापनि कतार एयरवेजले भने "थप सूचना नभएसम्म" सम्पूर्ण उडान स्थगित गरेको छ।
दुबई र दोहा जस्ता हब विमानस्थलहरू पूर्व र पश्चिमलाई जोड्ने पुलको काम गर्दछन् र यिनको बन्दले युरोप, एसिया र अस्ट्रेलियाबिचको यात्रा गम्भीर रूपमा प्रभावित भएको छ। भारतको नागरिक उड्डयन प्राधिकरणका अनुसार, यो सप्ताहान्तमा मात्रै ८५० भन्दा बढी उडानहरू रद्द गर्न बाध्य पारियो। वैकल्पिक मार्गहरूले थप घण्टौं यात्रा र ठूलो इन्धन खर्च थप्ने हुँदा धेरै लामो दूरीका उडानहरू आर्थिक रूपमा अव्यावहारिक बन्न पुगेका छन् र हजारौं यात्रुहरू विमानस्थलमा अलपत्र परिरहेका छन्।
दुबई विमानस्थलमाथिको यो संदिग्ध आक्रमणले युद्धका नियमहरूमा डरलाग्दो परिवर्तनको संकेत दिएको छ। वर्षौंदेखि संयुक्त अरब इमिरेट्सको पूर्वाधारलाई विश्व व्यापारको लागि सुरक्षित क्षेत्र मानिन्थ्यो, तर अब नागरिक हबहरूलाई उच्च-मूल्यका आर्थिक लक्ष्यको रूपमा हेरिन थालिएको छ। व्यापारिक दृष्टिकोणबाट पनि यो संकट अत्यन्त गम्भीर छ किनकि विश्वको अधिकांश उच्च-मूल्यको मालसामान यात्री विमानहरूको तल्लो भागमा ढुवानी हुन्छ। यी विमानहरू खडेरी भएसँगै आपूर्ति श्रृंखलामा नयाँ मुद्रास्फीतिको दबाब परेको छ र स्पष्ट तनाव शिथिलता नभएसम्म विश्व उड्डयन उद्योग रणनैतिक पक्षाघातकै अवस्थामा रहने देखिन्छ।
