काठमाडौं। अमेरिका र इरानबीचको द्वन्द्व तीव्र हुँदै गएको छ। राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पका अनुसार अमेरिकाले इरानको तेल नेटवर्कसँग सम्बन्धित महत्त्वपूर्ण खार्ग टापुमा सैनिक लक्ष्यमा बमबारी गरेको छ। यो टापु इरानको मुख्य तेल निर्यात टर्मिनल भएको स्थान हो।
अमेरिकी सेनाले टापुमा रहेका सैन्य लक्ष्यहरू पूर्ण रुपमा नष्ट गरेको र आवश्यक परे तेल पूर्वाधारलाई पनि निशाना बनाउन सकिने चेतावनी ट्रम्पले दिए। यसअघि इरानी संसदको अध्यक्ष मोहम्मद बाघेर कालीबाफले यस्ता आक्रमणहरू इरानको कडा प्रतिक्रिया निम्त्याउने चेतावनी दिएका थिए।
इरानको राजधानी तेहरानमा शुक्रबार एक ठूलो विस्फोट भएको छ। विस्फोट त्यही क्षेत्रमा भएको थियो जहाँ हजारौं मानिसले वार्षिक प्यालेस्टिनी समर्थक र्यालीमा सहभागी भई इजरायल र अमेरिकाविरुद्ध नाराहरू लगाएका थिए।
यस र्यालीमा केही उच्च सरकारी अधिकारी पनि उपस्थित थिए। विस्फोटका कारण मानवीय क्षति नभएको जानकारी दिइएको छ, तर यस घटनाले द्वन्द्वमा दुवै पक्षको अडिग निर्णय र प्रतिकार क्षमतालाई स्पष्ट पारेको छ।
युद्धमा अमेरिकी बललाई थप सुदृढ गर्न ३१औँ मरीन एक्सपेडिसनरी युनिट र उभयचर हमला जहाज ट्रिपोली मध्यपूर्वमा पठाइएको छ। यी मरीन युनिटहरूले उभयचर आक्रमणमा मात्र होइन, दूतावास सुरक्षा, नागरिक उद्धार र विपद् राहतका कार्यमा पनि विशेषज्ञता राख्छन्। यो तैनाथीले अनिवार्य रुपमा कुनै भू-आक्रमणको संकेत नगर्ने अमेरिकी अधिकारीहरूले बताएका छन्।
पहिले नै अमेरिकी नौसेनाले अरब सागरमा एरोक्राफ्ट क्यारियर अब्राहाम लिङ्कन र आठ विध्वंसक जहाजसहित १२ जहाज परिचालनमा राखेको थियो। ट्रिपोली जहाज सामेल भएपछि यो बल क्षेत्रको दोस्रो सबैभन्दा ठूलो जहाज हुनेछ।
इरानले इजरायल र खाडी क्षेत्रका छिमेकी देशहरूमा मिसाइल र ड्रोन आक्रमण निरन्तर जारी राखेको छ। स्ट्रेट अफ होरमज, जहाँ विश्व व्यापारमा प्रयोग हुने तेलको करिब पाँचौं भाग जान्छ, प्रायः बन्द भएको छ। यसले खाडी क्षेत्रमा तेल आपूर्ति र अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा दबाव सिर्जना गरेको छ।
मानवीय संकट गहिरो हुँदै गएको छ। लेबननमा इजरान समर्थित हिजबुल्लाह मिलिटनमा इजरायली हमला हुँदा करिब ८०० जनाको मृत्यु भइसकेको छ भने आठ लाख ५० हजार जना विस्थापित भएका छन्।
इजरायल–हिजबुल्लाह द्वन्द्वमा लेबननमा ७७३ जनाको मृत्यु भइसकेको छ, जसमा १०० भन्दा बढी बालबालिका र १८ स्वास्थ्यकर्मी रहेका छन्। अमेरिकाले युद्धको सुरुदेखि १५ हजार भन्दा बढी इरानी लक्ष्यमा हमला गरेको छ। अमेरिकी रक्षा सचिवले प्रतिदिन एक हजारभन्दा बढी लक्ष्यमा आक्रमण भइरहेको जानकारी दिए।
पश्चिम इराकमा अमेरिकी इन्धन आपूर्ति विमान दुर्घटनामा परेर ६ चालक दलका सदस्यको मृत्यु भएको छ। यो दुर्घटना अमेरिकी सेनाका चार वटा सार्वजनिक रुपमा पुष्टि भएका विमान दुर्घटनामध्ये चौथो हो। यसअघि तीन अमेरिकी लडाकू जहाज कुवेतबाट आएको मित्र राष्ट्रको गल्तीपूर्ण फायरमा क्षतिग्रस्त भएका थिए।
यो द्वन्द्वले विश्वव्यापी अर्थतन्त्र, खाडी क्षेत्रको सुरक्षा स्थिति र मानवीय संकटमा गम्भीर प्रभाव पारेको छ। तेल र ऊर्जा आपूर्तिमा जोखिम बढेको, लाखौँ नागरिक विस्थापित भएका र सम्पत्ति नष्ट भएको स्थिति छ। दुवै पक्षको कडा प्रतिकार र युद्ध रणनीतिले यस द्वन्द्वलाई अझ जटिल र खतरनाक बनाएको छ।
