काठमाडौं। अमेरिकी डलरको भाउ नेपाली रुपैयाँको तुलनामा अहिलेसम्मकै उच्च बिन्दुमा पुगेको छ। आजका लागि तय गरिएको विनिमय दरअनुसार १ अमेरिकी डलर बराबर १५० रुपैयाँ २४ पैसा पुगेको छ, जुन हालसम्मकै उच्च रेकर्ड हो।
विनिमय दरमा आएको यो वृद्धिसँगै नेपाली रुपैयाँ निरन्तर दबाबमा रहेको देखिएको छ। पछिल्लो समय अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा डलर मजबुत बन्दै जानु, भारतसँगको विनिमय दरको प्रभाव तथा आयात उच्च रहनुजस्ता कारणले नेपाली रुपैयाँ कमजोर बन्दै गएको विश्लेषण गरिएको छ।
डलरको मूल्य बढ्दा विशेषगरी पेट्रोलियम पदार्थ, औद्योगिक कच्चा पदार्थ, र विदेशबाट आयात हुने सामानको मूल्य बढ्ने सम्भावना हुन्छ। यसले प्रत्यक्ष रूपमा महँगी बढाउने र उपभोक्ताको खर्च थप बढाउने देखिन्छ।
यद्यपि, विप्रेषण (रेमिट्यान्स) प्राप्त गर्ने र डलरमा आम्दानी गर्नेका लागि भने यो अवस्था केही लाभदायक हुन सक्छ।
अर्थविद्का अनुसार यदि डलरको मूल्यवृद्धि यस्तै कायम रह्यो भने आगामी दिनमा बजारमा मूल्यवृद्धि र आर्थिक दबाब अझ बढ्न सक्ने संकेत देखिएको छ।
डलर बलियो हुँदा पर्यटकका लागि नेपाल भ्रमण सस्तो पर्छ, जसले पर्यटन आगमन बढाउन सक्छ। साथै, नेपालबाट निर्यात हुने सामान विदेशीका लागि सस्तो हुने हुँदा निर्यात व्यापारमा केही राहत मिल्न सक्छ।
यसबाहेक विदेशमा रहेका नेपालीहरूले पठाउने डलरको सटही दर बढ्दा यहाँ रहेका परिवारले धेरै रुपैयाँ पाउनेछन्। यसले ग्रामीण अर्थतन्त्र र उपभोगमा टेवा पुऱ्याउनेछ।
नेपाल राष्ट्र बैंकको पछिल्लो प्रतिवेदनअनुसार नेपालसँग हाल करिब २२.७६ अर्ब अमेरिकी डलर बराबरको विदेशी मुद्रा सञ्चिति रहेको छ। यो सञ्चितिले करिब १८ महिनाको वस्तु तथा सेवा आयात धान्न पर्याप्त छ।
