काठमाडौं। अमेरिकाले दोस्रो पटकको जलयान आक्रमणपछि इरानमाथि पुनः आक्रमण गरेको छ। शनिबार होर्मुज जलडमरूमध्यमा पनामा झण्डा बोकेको एक तेलवाहक जहाजमाथि मानवरहित हवाई साधनद्वारा आक्रमण भएपछि अमेरिकाले इरानका विभिन्न स्थानमा नयाँ सैन्य कारबाही गरेको हो।
अमेरिकी केन्द्रीय सैन्य कमान्डले जारी गरेको वक्तव्यअनुसार व्यापारिक जलयानमाथि भइरहेका निरन्तर आक्रमणको प्रत्यक्ष प्रत्युत्तरस्वरूप इरानका सैन्य सामग्री, सञ्चार प्रणाली, हवाई प्रतिरक्षा केन्द्र तथा मानवरहित हवाई साधन भण्डारणस्थललाई निशाना बनाइएको छ।
अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले इरानले युद्धविराम सम्झौताको बारम्बार उल्लङ्घन गरेकाले यो कारबाही गरिएको बताएका छन्। उनले सामाजिक सञ्जालमार्फत “कुनै समय यस्तो आउन सक्छ, जब हामी थप संयमित रहन सक्ने अवस्थामा नहुन सक्छौँ” भन्ने चेतावनीसमेत दिएका छन्।
इरानले हालसम्म पछिल्लो अमेरिकी आक्रमणबारे कुनै आधिकारिक प्रतिक्रिया दिएको छैन।
केन्द्रीय सैन्य कमान्डका अनुसार इरानलाई युद्धविराम सम्झौताको पालना गर्ने अवसर दिइएको थियो। तर इरानी पक्षले एकतर्फी मानवरहित हवाई साधन प्रयोग गरी ‘एमटी किकु’ नामक पनामा झण्डा बोकेको तेलवाहक जहाजमा आक्रमण गरेपछि उसले सम्झौताको पालना नगरेको ठहर गरिएको हो।
कमान्डले होर्मुज जलडमरूमध्यमार्फत व्यापारिक जलयानको आवतजावत भने निरन्तर जारी रहेको जनाएको छ।
नयाँ आक्रमणको घोषणा लगत्तै राष्ट्रपति ट्रम्पले सामाजिक सञ्जालमा इरानले “सायद कहिल्यै पाठ सिक्ने छैन” भन्दै टिप्पणी गरेका थिए।
उनले लेखेका छन्, “कुनै समय यस्तो आउन सक्छ, जब हामी थप संयमित रहन सक्दैनौँ र हामीले सफलतापूर्वक सुरु गरेको अभियानलाई सैन्य रूपमा पूर्णता दिन बाध्य हुन सक्छौँ।”
उनले थप चेतावनी दिँदै भनेका छन्, “यदि त्यस्तो भयो भने इरानको इस्लामिक गणतन्त्रको अस्तित्व समाप्त हुनेछ।”
अमेरिकी आक्रमणपछिका केही घण्टाभित्रै कुवेत र बहराइनले आफ्ना हवाई प्रतिरक्षा प्रणाली सक्रिय गरिएको जानकारी दिएका छन्।
कुवेती सशस्त्र बलले जारी गरेको वक्तव्यमा “हाम्रो हवाई प्रतिरक्षा प्रणालीले शत्रुतापूर्ण क्षेप्यास्त्र तथा मानवरहित हवाई साधनका आक्रमणको सामना गरिरहेको छ” भन्दै सर्वसाधारणलाई सुरक्षा निर्देशनको पालना गर्न आग्रह गरिएको छ।
त्यस्तै, बहराइनको गृह मन्त्रालयले नागरिकलाई शान्त रहन र नजिकको सुरक्षित स्थानमा जान अनुरोध गरेको छ।
यो पछिल्लो कारबाही अमेरिकाले एक दिनअघि गरेको प्रतिआक्रमणपछि भएको हो। उक्त कारबाही २५ जुनमा सिङ्गापुरको झण्डा बोकेको मालवाहक जहाज ‘एमभी एभर लभ्ली’माथि भएको मानवरहित हवाई साधन आक्रमणको प्रत्युत्तरस्वरूप गरिएको बताइएको थियो।
केन्द्रीय सैन्य कमान्डले त्यसलाई “शक्तिशाली जवाफ” को संज्ञा दिँदै इरानी पक्षबाट व्यापारिक जलयानमाथि गरिएको आक्रमणले युद्धविरामको स्पष्ट उल्लङ्घन गरेको दाबी गरेको थियो।
इरानले भने उक्त मालवाहक जहाजले खाडी क्षेत्रको जलमार्ग प्रयोग गर्दा स्वीकृत मार्गको पालना नगरेकाले आक्रमण गरिएको जनाएको छ। साथै अमेरिकाको प्रतिआक्रमणलाई नै युद्धविराम उल्लङ्घनको रूपमा व्याख्या गरेको छ।
शनिबार बिहान इरानको परराष्ट्र मन्त्रालयले जारी गरेको वक्तव्यमा अमेरिकी सेनासँग सम्बन्धित लक्ष्यहरूमा थप आक्रमण गरिएको जानकारी दिँदै वर्तमान अवस्थाको जिम्मेवार “सन्धि उल्लङ्घन गर्ने अमेरिकी शासन” भएको आरोप लगाइएको छ।
अमेरिका र इरानबीच १७ जुनमा १४ बुँदे समझदारीमार्फत शत्रुताको अन्त्य गर्ने सहमति भएको थियो। उक्त सहमतिमा इरानले ६० दिनसम्म कुनै शुल्क नलिई व्यापारिक जलयानको सुरक्षित आवतजावत सुनिश्चित गर्न सक्दो प्रयास गर्ने प्रतिबद्धतासमेत जनाएको थियो।
होर्मुज जलडमरूमध्य विश्वका लागि तेल तथा प्राकृतिक ग्यास ढुवानीको अत्यन्त महत्त्वपूर्ण समुद्री मार्ग मानिन्छ। अमेरिका र इजरायलले फेब्रुअरीको अन्त्यतिर इरानमाथि आक्रमण गरेपछि तेहरानले यो मार्ग प्रभावकारी रूपमा बन्द गरेको थियो।
यस महत्त्वपूर्ण समुद्री मार्ग बन्द हुँदा अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा कच्चा तेलको मूल्य तीव्र रूपमा बढेको थियो भने मलजस्ता अत्यावश्यक वस्तुको ढुवानीसमेत प्रभावित भएको थियो।
-1782619189.png)
