काठमाडौं। अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा उकालो लागिरहेको सेतो धातु शुक्रबारदेखि डाउन हुँदै गएको छ। शुक्रबार सुनसँगै चाँदीको मूल्यमा भारी गिरावट आएपछि अमेरिकी डलर बलियो बन्ने देखिएको अन्तर्राष्ट्रिय सञ्चार माध्यमले उल्लेख गरेका छन्।
अमेरिकी फेडरल रिजर्भमा शुक्रबार अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा चाँदीको मूल्य एकै दिन ३१ प्रतिशतभन्दा बढीले तल झरेको छ। बहुमूल्य धातुमा देखिएको व्यापक बिक्री दबाबका कारण चाँदीसँगै सुनको मूल्यमा पनि ठूलो गिरावट आएको छ। सुन मूल्यमा पनि शुक्रबार एकै दिन अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा ठूलो गिरावट आएको छ।
अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले केभिन वार्शलाई आगामी फेडरल रिजर्भ अध्यक्षका रूपमा मनोनयन गरेपछि बजारमा अमेरिकी डलर मजबुत बनेको छ। यो कदमले केन्द्रीय बैंकको स्वतन्त्रतासम्बन्धी चिन्ता कम गराएको र डलरको माग बढाएको विश्लेषकले बताएका छन्। डलर बलियो हुँदा डलरमै मूल्यांकन हुने चाँदी र सुनजस्ता धातुमा दबाब पर्ने गर्दछ।
शुक्रबार करिब १८ः३० जीएमटीको समयमा चाँदीको मूल्य प्रतिऔंस ७९.३० डलरसम्म झरेको थियो भने सुनको मूल्य १२ प्रतिशतभन्दा बढीले घटेर ४,७२४.८० डलरमा झरेको छ। यो पछिल्ला वर्षमध्ये चाँदी र सुन दुवैका लागि सबैभन्दा ठूला एकदिने गिरावटमध्ये एक मानिएको छ। चाँदीको मूल्य अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा सन् १९८० मार्चयताकै एकै दिन सर्वाधिक धेरैले घटेको छ।
विश्लेषकका अनुसार यदि अमेरिकी डलर यस्तै बलियो रहिरह्यो र विश्वव्यापी अनिश्चितता घट्दै गयो भने चाँदीको मूल्य ७९ डलरभन्दा तल पनि झर्न सक्ने सम्भावना छ। तर, भू–राजनीतिक तनाव पुनः बढे, मुद्रास्फीतिसम्बन्धी चिन्ता तीव्र भए वा आर्थिक तथ्यांक कमजोर आएमाचाँदीको मूल्य पुनः उकासिन सक्ने अनुमान गरिएको छ।
यद्यपि, हालको गिरावटका बाबजुद चाँदीको मूल्य एक वर्षअघिको स्तरभन्दा अझै माथि नै रहेको छ। विज्ञहरूका अनुसार बजार अत्यन्तै अस्थिर रहेकाले चाँदीको भविष्यको मूल्य चाल डलरको स्थिति, विश्व राजनीति र आर्थिक अवस्थाजस्ता धेरै अन्तर्राष्ट्रिय कारकमा निर्भर रहनेछ।
पछिल्लो वर्षमा पहेंलो धातु सुन र सेतो धातु चाँदीको मूल्य निकै बढेको हुँदा विश्वभरका लगानीकर्ताको ध्यान त्यही मोडिएको थियो।
शुक्रबार घटेको चाँदीको मूल्य हालसम्मकै न्यून हो। चाँदीको मूल्य ३१.४ प्रतिशत घटेर ४७८.५३ पुगेको छ। यो १९८० मार्चपछिकै रेकर्ड ब्रेकको गिरावट हो।
शुक्रबार करिब १८ः३० जीएमटीको समयमा चाँदीको मूल्य प्रतिऔंस ७९.३० डलरसम्म झरेको थियो भने सुनको मूल्य १२ प्रतिशतभन्दा बढीले घटेर ४,७२४.८० डलरमा झरेको छ। चाँदीको मूल्य अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा सन् १९८० मार्चयताकै एकै दिन सर्वाधिक धेरैले घटेको छ।
अमेरिकी बजारको दिउँसोको कारोबारमा धातुमा लगानी गर्नेहरूले नाफा बुक गर्न दौडिएसँगै सुनचाँदीको तीव्र गति प्राप्त भएको द इकोनोमिक्स टाइम्समा उल्लेख छ। डलर माथि झर्दा धातु पनि दबाबमा रहे भने सुन र चाँदीले दैनिक रूपमा अहिलेसम्मको सबैभन्दा ठूला गिरावटमध्ये एकको साक्षी बने। शुक्रबार चाँदीको मूल्य तीव्र रूपमा घट्यो जब मूल्यवान धातुमा व्यापक बिक्री हिटर लाग्यो। यो गिरावटमा अमेरिकी फडरल रिजर्भमा नयाँ नेतृत्व चयनको विषयलाई उल्लेख गरिएको छ।
चाँदीको मूल्य प्रायः सुनको प्रवृत्तिलाई अनुसरण गर्छ। हप्ताको सुरुमा सुनको मूल्य रेकर्ड स्तरमा पुगेको थियो। वैश्विक असुरक्षाका कारण स्पट सुनको मूल्य प्रति औंस लगभग ४५,६०० मा पुगेको थियो। तर, शुक्रबार मूल्य तीव्र रूपमा उल्टियो। चाँदीको मूल्य ३१ प्रतिशतले घटेपछि अझ तल झर्न सक्ने विश्लेषण गरिएको छ।
यो गिरावट अमेरिकी डलर बढ्नु र सुन बेचबिखनपछि आएको हो। विश्लेषकहरू भन्छन्–‘यदि अमेरिकी डलर बलियो रह्यो र विश्वव्यापी अनिश्चितता घट्छ भने चाँदी ४७९ भन्दा तल झर्न सक्छ। तर, नवीकरण हुने भू–राजनीतिक तनाव, मुद्रास्फीतिसम्बन्धी चिन्ता, वा कमजोर आर्थिक डाटाले सुधारलाई समर्थन गर्न सक्छ, जसले चाँदीलाई हालको न्यूनतम स्तरबाट फिर्ता ल्याउन मद्दत पुर्याउँछ। अमेरिका–चीन तनाव, चीन–ताइवान सम्बन्धका चिन्ता, अमेरिकी सरकारको ऋण समस्या, इरान–अमेरिका तनाव, रुस–युक्रेन युद्ध र कृत्रिम बुद्धिमत्तासँग सम्बन्धित अनिश्चितता समावेश छन्।’
चाँदी घट्नुको कारण बलियो डलर, सुन बिक्री, र केभिन वार्शको फेड अध्यक्षको नामांकनपछि फेडको स्वतन्त्रतामा रहेका चिन्ता कम हुनु हो। वार्शको छनोटले केही हदसम्म डलर स्थिर बनाउन र डलरको गहिरो दीर्घकालीन कमजोरीको असमान जोखिमलाई घटाउन मद्दत पुर्याउनेछ।
जे. सफ्रा सारासिन सस्टेनेबल एसेट म्यानेजमेन्टका एफएक्स रणनीतिकार क्लाउडियो वेवेलले शुक्रबार अमेरिकी न्यूज च्यानल सीएनबीसीसँगको साक्षात्कारमा स्क्वाक बक्स युरोपलाई भनेका छन्,‘राजनीतिक तनावको सटिक आँधीले यस वर्ष मूल्यवान धातुलाई उच्चतर्फ बढाउन मद्दत गरेको छ। अमेरिकाद्वारा भेनेजुयलाका राष्ट्रपति निकोलस मादुरोको कब्जा र वासिङ्टनको ग्रिनल्यान्ड एवं इरानमा सैन्य शक्ति प्रयोग गर्ने धम्कीलाई यसका उदाहरण हुन्।’–एजेन्सी
-1769836157.JPG)
