काठमाडाैं। औषधि आयात तथा वितरण क्षेत्रमा सक्रिय लियाना ट्रेड कन्सर्नले एक वर्षमै साढे दुई अर्ब रुपैयाँभन्दा बढीको व्यापार गरेको छ। व्यापार राम्रो रहेसँगै कम्पनीको व्यावसायिक साख मूल्यांकन (क्रेडिट रेटिङ) पुनर्पुष्टि भएको छ। रेटिङ एजेन्सी इन्फोमेरिक्स क्रेडिट रेटिङ नेपाल (इन्फोमेरिक्स नेपाल) ले कम्पनीको जम्मा ६१ करोड ९३ लाख रुपैयाँ बराबरको बैंकिङ सुविधाका लागि पहिलेका रेटिङहरूलाई नै निरन्तरता दिएको हो।
इन्फोमेरिक्स नेपालले लियाना ट्रेडको १४ करोड ४३ लाख रुपैयाँको दीर्घकालीन ऋणका लागि 'ट्रिपल बी माइनस' र ४७ करोड ५० लाख रुपैयाँको अल्पकालीन कर्जाका लागि 'ए थ्री' रेटिङ प्रदान गरेको छ। यो रेटिङले कम्पनीले आफ्नो वित्तीय दायित्व समयमै पूरा गर्न सक्ने क्षमता कायम राखेको र लगानीमा मध्यमस्तरको जोखिम रहेको संकेत गर्छ।
कम्पनीको कारोबार ग्राफ पछिल्लो वर्ष निरन्तर उकालो लागेको छ। आर्थिक वर्ष २०२३/२४ मा दुई अर्ब २० करोड रुपैयाँको कारोबार गरेको कम्पनीले आर्थिक वर्ष २०२४/२५ मा करिब १७ प्रतिशतको वृद्धिसहित दुई अर्ब ५८ करोड ९० लाख रुपैयाँको व्यापार गरेको छ। नयाँ उत्पादनहरूको थप, डिलर सञ्जालको विस्तार र नयाँ गोदाम निर्माणमार्फत भण्डारण क्षमता बढाउनु यो उल्लेख्य वृद्धिका प्रमुख कारण हुन्।
व्यापारको यो गति चालू आर्थिक वर्ष २०२५/२६ मा पनि जारी छ। चालू वर्षको पहिलो १० महिनामै कम्पनीले दुई अर्ब ३८ करोड ८० लाख रुपैयाँको कारोबार गरिसकेको छ। नयाँ व्यावसायिक इकाइ सञ्चालनमा आएकाले चालू वर्षको कुल व्यापार अझ बढ्ने प्रक्षेपण गरिएको छ।
लियाना ट्रेड कन्सर्नको सबैभन्दा सबल पक्ष भनेको विश्वप्रसिद्ध औषधि कम्पनी सन फर्मास्युटिकल्स इन्डस्ट्रिज लिमिटेडसँगको तीन दशक लामो व्यावसायिक साझेदारी हो। कम्पनीसँग सन फर्माका उत्पादन नेपालभर बिक्री तथा वितरण गर्ने विशेष अधिकार छ। हाल कम्पनीले मुटु, नशा, हड्डी र क्यान्सरलगायत जटिल रोगसँग सम्बन्धित २५० भन्दा बढी प्रकारका औषधिहरू वितरण गर्दै आएको छ। सन् १९९४ देखि सञ्चालनमा रहेको यो कम्पनीमा भुवन राजभण्डारी र राजेन्द्र अमात्यको ३०-३० प्रतिशत, तथा मोना मास्के र राज किशोर प्रसाद कलवारको २०-२० प्रतिशत सेयर स्वामित्व छ।
कम्पनीको वित्तीय स्वास्थ्य सन्तोषजनक देखिएको छ। आर्थिक वर्ष २०२५ मा ब्याज भुक्तानी क्षमता ४.५३ गुणाबाट सुधरेर ५.२२ गुणा पुगेको छ। सावाँ–ब्याज भुक्तानीका लागि नगद प्रवाह क्षमता १.८६ गुणा रहनुले ऋण चुक्ता गर्ने कम्पनीको सामर्थ्य सन्तोषजनक रहेको पुष्टि हुन्छ। कम्पनीको नेटवर्थ र ऋणको अनुपात १.३२ गुणा छ भने तरलता अवस्था पनि सुदृढ रहेको छ, जसले व्यवसाय विस्तारका लागि आवश्यक पुँजी व्यवस्थापनमा सहजता पुगेको छ।
तथापि कम्पनीका सामु केही चुनौतीहरू विद्यमान छन्। लियाना ट्रेड मुख्यतया एउटै वैदेशिक आपूर्तिकर्ता (सन फर्मा) मा आश्रित रहेकाले आपूर्ति शृंखलामा कुनै अवरोध आएमा व्यापारमा प्रतिकूल प्रभाव पर्न सक्छ। साथै, नेपालको औषधि बजारमा बढ्दो प्रतिस्पर्धा र आयातित औषधिमा लाग्ने भन्सार दरको उतारचढावले नाफाको मार्जिनमा दबाब सिर्जना हुन सक्छ। यी चुनौतीका बाबजुद स्थापित वितरण सञ्जाल, लामो अनुभव र औषधिजस्तो अत्यावश्यक वस्तुको व्यापार भएकाले लियाना ट्रेड कन्सर्नको भविष्य सकारात्मक रहेको रेटिङ एजेन्सीको निष्कर्ष छ।