काठमाडौं। अमेरिका र इरानबीच पुनः सैन्य तनाव चर्किएपछि विश्वकै प्रमुख ऊर्जा मार्ग हर्मुज जलडमरूमध्यमा जहाज आवागमन उल्लेखनीय रूपमा घटेको छ। यसले विश्व ऊर्जा आपूर्ति तथा व्यापारमा नयाँ चुनौती थपिएको विश्लेषण गरिएको छ।
समुद्री तथ्याङ्क संस्था लयड्स सूची सूचनाका अनुसार जुलाई ७ यता १० हजार टनभन्दा बढी क्षमता भएका ठूला जहाजहरूको आवागमन तीव्र रूपमा घटेको छ। बुधबार केवल पाँचवटा जहाजले जलडमरूमध्य पार गरेका थिए भने सोमबार यो संख्या ४५ थियो। युद्धअघि दैनिक करिब १३० जहाज उक्त मार्गबाट आवतजावत गर्ने गर्दथे।
संयुक्त अधिराज्यको समुद्री व्यापार सञ्चालन निकायले उच्च सुरक्षा जोखिमका कारण जलयान कम्पनीहरूले सतर्कता अपनाएको जनाएको छ। विश्लेषकहरूले द्वन्द्व लम्बिएमा जलयान कम्पनीहरूले वैकल्पिक मार्ग र बन्दरगाह रोज्न सक्ने चेतावनी दिएका छन्।
यसैबीच, अमेरिकाले इरानका विभिन्न लक्ष्यमा आक्रमण गरेपछि इरानको दक्षिणी क्षेत्रमा विस्फोट भएका समाचार सार्वजनिक भएका छन्। इरानी पक्षले बहराइन, कुवेत, कतार, जोर्डन र इराकस्थित अमेरिकी सैन्य सम्पत्तिमाथि जवाफी कारबाही गरेको दाबी गरेको छ।
तनाव बढे पनि अन्तर्राष्ट्रिय कच्चा तेलको मूल्य भने तुलनात्मक रूपमा स्थिर देखिएको छ। शुक्रबार अन्तर्राष्ट्रिय मानक कच्चा तेलको मूल्य प्रतिपात्र ७६।५८ अमेरिकी डलर कायम रहेको थियो। यद्यपि यो मूल्य एक साताअघिको तुलनामा चार डलरभन्दा बढीले वृद्धि भएको छ।
बजार विश्लेषकहरूका अनुसार मध्यपूर्वको अवस्था थप जटिल बनेमा आगामी महिनाहरूमा तेल आपूर्तिमा दबाब बढ्न सक्ने र मूल्य अझ उकालो लाग्न सक्ने सम्भावना रहेको छ।
उता, अमेरिकी शेयर बजारमा सुधार देखिएसँगै शुक्रबार एसियाली शेयर बजारहरू पनि हरियालीमा खुलेका छन्। जापान, दक्षिण कोरिया र हङकङका प्रमुख बजार सूचकाङ्कमा उल्लेखनीय वृद्धि देखिएको छ।
