वाशिङ्टन/ताइपेइ। संयुक्त राज्य अमेरिका र ताइवानबीच ताइवानी निर्यातमा लाग्ने शुल्क घटाउने र अमेरिकी सामानमा अर्बौं डलर खर्च गर्ने सम्झौता अन्तिम रूप दिइएको छ। बिहीबार घोषणा गरिएको यो सम्झौताले ताइवानी सामानमा लाग्ने सामान्य शुल्क २० प्रतिशतबाट घटाएर १५ प्रतिशतमा झार्ने व्यवस्था गरेको छ।
यो शुल्कदर एसियाली व्यापारिक साझेदार दक्षिण कोरिया र जापानको बराबर हो। बदलामा ताइपेइले करिब ८५ अर्ब डलर बराबरको अमेरिकी ऊर्जा, विमान र उपकरणहरू किन्न सहमत भएको छ। यो सम्झौताले दुवै देशबीचको व्यापारिक सम्बन्धलाई नयाँ उचाइमा पुर्याउने अपेक्षा गरिएको छ।
सम्झौताअनुसार ताइवानले आफ्ना ९९ प्रतिशत शुल्क अवरोधहरू हटाउने वा घटाउने र अमेरिकी सामानहरूलाई विशेष बजार पहुँच प्रदान गर्नेछ। अमेरिकी व्यापार प्रतिनिधिको कार्यालयले जारी गरेको विज्ञप्तिअनुसार यसमा अटो पार्ट्स, रसायन, मेसिनरी, स्वास्थ्य उत्पादन, दुग्ध उत्पादन र सुँगुरको मासु लगायतका धेरै अमेरिकी सामानहरू समावेश छन्।
प्रतिफलस्वरूप अमेरिकाले ताइवानी सामानहरूको विस्तृत दायरालाई शुल्कबाट छुट दिनेछ। यसमा चक, अरण्डीको तेल, अनानास र जिनसेङ लगायत विभिन्न वस्तुहरू समावेश छन्। ताइवानका राष्ट्रपति विलियम लाइ चिङ-तेले ताइपेइले करिब दुई हजार ताइवानी उत्पादनहरूका लागि शुल्क छुट सुरक्षित गरेको बताउँदै यो सम्झौतालाई स्वशासित टापुको अर्थतन्त्रका लागि "निर्णायक" क्षण भनेर उल्लेख गरेका छन्।
लाइले विभिन्न छुटहरू समावेश गर्दा ताइवानी सामानमा लाग्ने औसत शुल्कदर १२.३ प्रतिशतमा झर्ने बताए। उनले सामाजिक सञ्जालमा जारी गरेको विज्ञप्तिमा भने, "फालेनोप्सिस अर्किड, चिया, बबल टी सामग्री (ट्यापिओका स्टार्च), र कफी जस्ता परिचित वस्तुहरूदेखि लिएर अनानास केक, तारो, अनानास र आँप जस्ता ताइवानको प्रतिनिधित्व गर्ने यी उत्पादनहरू अमेरिकी बजारमा अझ मूल्य प्रतिस्पर्धी हुनेछन्।"
उनले थपे, "हाम्रो लक्ष्य ताइवानको उत्कृष्ट स्वाद विदेशमा बेच्नु मात्र होइन, ताइवानी ब्रान्डहरूलाई साँच्चै अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा प्रवेश गर्ने सुनिश्चित गर्नु पनि हो।" तर लाइले ताइवानको चिप उद्योगको कुनै उल्लेख गरेनन्, जुन टापुको अर्थतन्त्रको महत्वपूर्ण चालक हो र कुल गार्हस्थ्य उत्पादन (जीडीपी) को २० प्रतिशतसम्म ओगटेको अनुमान गरिएको छ। कृत्रिम बुद्धिमत्ताका लागि चिप्सको तीव्र मागका कारण ताइवानको निर्यात सन् २०२५ मा ३५ प्रतिशतले बढेर रेकर्ड ६४०.७५ अर्ब डलर पुगेको छ।
बिहीबारको सम्झौतामा उल्लेखनीय रूपमा अमेरिकी चिप उद्योगमा लगानी गर्ने ताइवानको कुनै विशेष प्रतिबद्धता समावेश छैन। यो अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पको प्रशासनले गत महिना घोषणा गरेको ताइवानी फर्महरूले यस क्षेत्रमा २५० अर्ब डलर लगानी गर्ने घोषणाको बावजुद हो।
अमेरिकी व्यापार प्रतिनिधिको कार्यालयले जारी गरेको तथ्य पत्रमा दुवै पक्षले जनवरीको सम्झौतालाई "ध्यान दिएको" उल्लेख गरेको छ। त्यस सम्झौतामा चिप कम्पनी ताइवान सेमीकन्डक्टर म्यानुफ्याक्चरिङले अमेरिकामा १०० अर्ब डलर लगानी गर्ने पूर्व प्रतिबद्धता समावेश थियो।
अमेरिकी व्यापार प्रतिनिधि जेमिसन ग्रीरले बिहीबारको सम्झौताले ताइवान र अमेरिकाबीचको दीर्घकालीन व्यापारिक सम्बन्धमा निर्माण गरेको र "विशेष गरी उच्च प्रविधि क्षेत्रहरूमा हाम्रो आपूर्ति श्रृंखलाको लचिलोपनलाई उल्लेखनीय रूपमा बढाउने" बताए। ग्रीरले भने, "एसिया प्रशान्त क्षेत्रमा राष्ट्रपति ट्रम्पको नेतृत्वले अमेरिकाका लागि एसियाभरिका महत्वपूर्ण साझेदारहरूसँग समृद्ध व्यापारिक सम्बन्ध सिर्जना गर्न जारी राखेको छ, जबकि अमेरिकी जनताको आर्थिक र राष्ट्रिय सुरक्षा हितलाई अझ अगाडि बढाइरहेको छ।"
सन् २०२५ मा ताइवानको निर्यातको झण्डै एक तिहाइ अमेरिकामा गएको थियो, जसले सन् २००० पछि पहिलो पटक अमेरिकालाई टापुको सबैभन्दा ठूलो बजार बनाएको छ। यो तथ्याङ्कले दुवै देशबीचको बढ्दो आर्थिक अन्तरनिर्भरता र व्यापारिक सम्बन्धको महत्व झल्काउँछ।
यो सम्झौता दुवै देशका लागि महत्वपूर्ण मानिएको छ। ताइवानका लागि यसले आफ्ना उत्पादनहरूलाई अमेरिकी बजारमा अझ प्रतिस्पर्धी बनाउनेछ भने अमेरिकाका लागि यसले आफ्ना सामानहरूको निर्यात बढाउने र ताइवानसँग रणनीतिक सम्बन्ध मजबुत बनाउने अवसर प्रदान गर्नेछ। विश्लेषकहरूले यो सम्झौताले दुवै देशबीचको आर्थिक सम्बन्धलाई नयाँ उचाइमा पुर्याउने र क्षेत्रीय व्यापारिक गतिशीलतामा महत्वपूर्ण प्रभाव पार्ने विश्वास व्यक्त गरेका छन्।
-1751878764.jpeg)
