काठमाडौं। देशका प्रतिभाशाली युवा मस्तिष्कहरूलाई एकै ठाउँमा ल्याउँदै 'नेपाल स्टार्टअप इनोभेसन ह्याकाथन २०२६' सफलतापूर्वक सम्पन्न भएको छ। ग्लोजकल प्रा.लि.द्वारा आयोजित तीन दिने कार्यक्रममा विद्यार्थीले विभिन्न राष्ट्रिय चुनौतीको समाधानका लागि नवप्रवर्तनकारी सोच र प्रोटोटाइप निर्माणमा आफ्नो समय खर्चिए।
'नेपालका लागि नवप्रवर्तन: राष्ट्रिय चुनौतीका लागि स्थानीय समाधान' भन्ने नाराका साथ आयोजित यस ह्याकाथनमा २१८ आवेदनमध्येबाट १७ वटा उत्कृष्ट टोलीहरू छनोट भएका थिए। सहभागीमा ५७ प्रतिशत कलेज स्तरका र ४३ प्रतिशत माध्यमिक विद्यालय स्तरका विद्यार्थीहरू रहेका थिए। जसले नेपालको शैक्षिक परिदृश्यको व्यापक प्रतिनिधित्व गरेका थिए।
देशव्यापी सहभागिता र समावेशीता
यस कार्यक्रमले भौगोलिक विविधतालाई पनि विशेष प्राथमिकता दिएको थियो। काठमाडौं उपत्यका (काठमाडौं, ललितपुर, भक्तपुर र धुलिखेल)बाट ७० जना सहभागी रहेका थिए। उपत्यका बाहिरका प्रमुख सहरहरू जस्तै धनगढी, बुटवल, जनकपुर, बर्दिबास, वीरगन्ज, विराटनगर र सुर्खेतबाट १५ जना सक्रिय सहभागीहरूको उपस्थिति रहेको थियो।
७२ घण्टाको निरन्तर मेहेनत र मेन्टरसिप
विगत ७२ घण्टादेखि सहभागी टोलीहरूलाई ८ जनाभन्दा बढी उद्योग विज्ञहरूले मेन्टरसिप प्रदान गरेका थिए। पहिलो र दोस्रो दिनमा सहभागीहरूले प्राविधिक संरचनादेखि सामाजिक-आर्थिक प्रभावसम्मका विषयमा विज्ञहरूसँग प्रत्यक्ष छलफल गरी आफ्ना सोचहरूलाई परिष्कृत गरेका थिए।
ह्याकाथन विशेष गरी सातवटा मुख्य स्तम्भहरूमा केन्द्रित थियो:
● डिजिटल समावेशीकरण र पहुँच
● जलवायु परिवर्तन र दिगोपना
● शिक्षा र सीप विकास
● कृषि र ग्रामीण विकास
● पर्यटन र सांस्कृतिक संरक्षण
● उद्यमशीलता र रोजगारी
● स्वास्थ्य र कल्याण
भविष्यका उद्यमीका लागि मञ्च
'यो ह्याकाथन एउटा प्रतिस्पर्धा मात्र नभई नेपाली उद्यमीहरूको आगामी पुस्ताका लागि एउटा 'इन्क्युबेट (हुर्काउने थलो) पनि हो,' आयोजक समितिका एक प्रतिनिधिले भने, 'स्थानीय समाधानहरूमा केन्द्रित रहेर, हामी हाम्रा युवाहरूलाई प्रविधि र नवप्रवर्तनमार्फत देशको विकासको स्वामित्व लिन सशक्त बनाउँदै छौँ।'
आज मे १२, २०२६ मा १७ वटा टोलीहरूले आफ्ना अन्तिम नमुना प्रस्तुत गरेसँगै र विशिष्ट निर्णायक मण्डलसामु 'पिच' गरेपछि यो कार्यक्रम समापन भएको छ। अनलाइन कोर्सहरूमा हुने न्यून संलग्नता र प्रमाणपत्रहरूमा 'प्रुफ अफ वर्क' (कार्यको प्रमाण) अभाव हुने समस्यालाई सम्बोधन गर्न 'लिप्फोन्ड' निर्माण गर्ने विजेता टोली 'टिम नोभा'ले आफ्नो परियोजनालाई थप विकास गर्न ५० हजारको भव्य पुरस्कार प्राप्त गरेको छ। यसका साथै उनीहरूले उद्योगका नेतृत्वकर्ता र सरकारी सरोकारवालाहरूसँग नेटवर्किङ गर्ने अवसर पनि पाएका छन्।
लिप्फोन्डको शक्ति यसको विविध बहुविषय आधारमा निहित छ। जसले प्राविधिक कार्यान्वयन र रणनीतिक प्रभाव बीचको खाडललाई कम गर्दछ। यसको विकासलाई हाम्रो फ्रन्टएन्ड डेभलपरहरू प्रशान्त दाश र राहुल सिंगको प्राविधिक मेहेनत र ब्याकएन्ड आर्किटेक्चर सम्हाल्ने समीन थापाले ऊर्जा प्रदान गरेका छन्।
यो प्राविधिक पक्षलाई वित्त र बजारीकरणको नेतृत्व गर्ने शैल मल्लको रणनीतिक दृष्टिकोण र हाम्रा मुख्य अनुसन्धानकर्ता राम कृष्ण भण्डारीको शैक्षिक अन्तर्दृष्टिले पूर्णता दिएको छ। कम्प्युटर विज्ञान, व्यवसाय र शिक्षा क्षेत्रको विज्ञतालाई संयोजन गर्दै यस टोलीले एउटा यस्तो समाधान तयार पारेको छ जुन प्राविधिक रूपमा सबल र बजारका लागि तयार छ।
आयोजक र साझेदारहरू
युवा सशक्तीकरणका क्षेत्रमा कार्यरत संस्था ग्लोजकल को आयोजनामा भएको यस कार्यक्रममा शिक्षा, विज्ञान तथा प्रविधि मन्त्रालयको सहकार्य रहेको थियो। कार्यक्रमलाई सफल बनाउन एशियाली विकास बैंकले साझेदारी गरेको थियो भने एम्बार्क कलेज शैक्षिक साझेदारको रूपमा रहेको थियो।
