काठमाडौं। अमेरिकी सेनाले गरेको नयाँ आक्रमणको जवाफस्वरूप इरानले होर्मुज जलडमरूमध्यमा रहेका जहाजहरूलाई निशाना बनाएको जनाएको छ।
इरानको इस्लामिक रिभोलुसनरी गार्ड्स कोर्प्स (आईआरजीसी)का अनुसार होर्मुज जलडमरूमध्यमा सञ्चालित जहाजमाथि आक्रमण गरिएको हो।
अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले इरानमाथि “कडा कारबाही” गरिने चेतावनी दिएका बेला यी नयाँ आक्रमण भएका हुन्। ट्रम्पले तेहरानले युद्ध अन्त्यका लागि सम्झौता गर्न अत्यधिक ढिलाइ गरेको आरोप लगाएका थिए।
अमेरिकी सेनाको केन्द्रीय कमाण्ड (सेन्टकम)ले बुधबार “आत्मरक्षाका लागि” आक्रमण सुरु गरिएको जनाएको छ। सेन्टकमका अनुसार ती आक्रमण “इरानको निरन्तर र अनावश्यक आक्रामक गतिविधिको प्रत्युत्तर” स्वरूप गरिएका हुन्।
यसपछि इरानी सरकारी सञ्चारमाध्यमहरूले आईआरजीसीले होर्मुज जलडमरूमध्यमा रहेका दुईवटा जहाजमाथि आक्रमण गरेको जानकारी दिएका छन्।
हालका दिनहरूमा इरान र अमेरिकाले एकअर्काका सैन्य तथा निगरानी केन्द्रहरूलाई निशाना बनाउँदै आएका छन्। यो प्रतिआक्रमणहरूको बढ्दो शृङ्खलाको हिस्सा हो, जसले अप्रिलमा भएको नाजुक युद्धविरामलाई पुनः संकटमा पारेको छ।
होर्मुज जलडमरूमध्य बन्द गरिएको इरानको दाबी
फारसको खाडीस्थित इरानको क़ेश्म द्वीपमा विस्फोटका आवाज सुनिएको जनाइएको छ। साथै बन्दर अब्बास, सिरिक तथा अन्य केही सहरमा पनि विस्फोट भएका समाचार प्राप्त भएका छन्।
अमेरिकी आक्रमणको जवाफमा इरानी सरकारी सञ्चारमाध्यमहरूले होर्मुज जलडमरूमध्यलाई “सबै प्रकारका जहाजका लागि पूर्ण रूपमा बन्द गरिएको” बताएका छन्।
तर सेन्टकमले भने व्यापारिक जहाजहरू अझै पनि उक्त जलडमरूमध्य हुँदै आवतजावत गरिरहेको दाबी गरेको छ।
नयाँ अमेरिकी आक्रमण सुरु हुनुभन्दा केही घण्टाअघि राष्ट्रपति ट्रम्पले चेतावनी दिँदै भनेका थिए, “हामीले हिजो उनीहरूमाथि कडा आक्रमण गरेका थियौं र आज पनि त्यस्तै कडा आक्रमण गर्नेछौं।”
ट्रम्पले आफ्नो सामाजिक सञ्जाल ट्रुथ सोसलमार्फत इरानी नेतृत्वले सम्झौताबारे वार्ता गर्न अत्यधिक समय लगाएको आरोप लगाएका थिए। यता इरानको विदेश मन्त्रालयले भने अमेरिकाले आफ्ना परस्परविरोधी सन्देशमार्फत कूटनीतिक प्रक्रियालाई कमजोर बनाइरहेको आरोप लगाएको छ।
ट्रम्पको भनाइको जवाफमा इरानी राष्ट्रपति मसूद पेजेश्कियानले इरान कुनै पनि दबाब वा धम्कीसमक्ष नझुक्ने र दृढतापूर्वक उभिने बताएका छन्।
यसपछि अमेरिकी रक्षामन्त्री पीट हेगसेथले इरानका महत्वपूर्ण सैन्य केन्द्रहरूमा बमबारी गरिने चेतावनी दिएका छन्।
हेगसेथले इरानलाई सम्झौताको अवसर दिइएको भए पनि त्यसको सदुपयोग गर्न नसकेको दाबी गरे। उनले शान्ति सम्झौता नभए इरानमाथि पुनः आक्रमण गरिने विषयमा ट्रम्पले पहिले नै स्पष्ट गरिसकेको बताए।
संयुक्त राष्ट्रसंघको चेतावनी
अप्रिल महिनामा अमेरिका र इरानबीच युद्धविरामको सहमति भएको थियो, जुन प्रारम्भमा दुई सातासम्म लागू रहने भनिएको थियो।
त्यसयता दुवै पक्षबीच बेलाबेला गोलीबारी तथा सीमित सैन्य कारबाही भइरहे पनि अवस्था पूर्ण युद्धमा परिणत भएको थिएन।
तर वासिङ्टन र तेहरानबीच वार्ता गराउने हालका प्रयासहरू अवरुद्ध भएका छन् भने आक्रमणहरूको तीव्रता पनि बढ्दै गएको छ।
मंगलबार एक अमेरिकी हेलिकोप्टर खसालिएको थियो। अमेरिकाले त्यसका लागि इरानलाई जिम्मेवार ठहर गरेको थियो।
त्यसपछि अमेरिकाले इरानका केही सैन्य केन्द्रहरूमा आक्रमण गर्यो भने जवाफमा आईआरजीसीले मध्यपूर्वस्थित अमेरिकी सैन्य अड्डाहरूलाई निशाना बनाएको जनाएको छ।
संयुक्त राष्ट्रसंघका महासचिव एन्टोनियो गुटेरेसले सामाजिक सञ्जाल एक्समार्फत जारी गरेको वक्तव्यमा मध्यपूर्व अझ गम्भीर संकटतर्फ धकेलिँदै गएको बताएका छन्। उनका अनुसार पछिल्ला आक्रमणहरूले युद्धविरामलाई युद्धविरामभन्दा बढी सीमित द्वन्द्वजस्तो बनाइदिएको छ।
उनले भने, “हामीले यस खतरालाई कम आँक्नु हुँदैन। सीमित द्वन्द्व कुनै पनि बेला पूर्ण युद्धमा परिणत हुन सक्छ। सबै पक्षले कूटनीतिक समाधानको दिशामा काम गर्नुपर्छ। अब थप आक्रमण होइन, अब थप बहाना पनि होइन।”
