रियो डि जेनेरियो। इरान युद्धपछि इन्धनको मूल्य झण्डै दोब्बर भएसँगै अमेरिकी वायुसेवा उद्योगमा एउटा गहिरो दरार पर्न थालेको छ।
एकातर्फ आर्थिक रूपमा बलिया एयरलाइनहरू लाउन्ज, प्रिमियम सिट, नयाँ प्रविधि र अन्तर्राष्ट्रिय उडान नेटवर्क विस्तारमा लगानी थप्दै अगाडि बढिरहेका छन्। अर्कोतर्फ कमजोर एयरलाइनहरू नगद जोगाउन लगानी काट्न बाध्य छन्-कतिपय त बाँच्नकै लागि संघर्ष गरिरहेका छन्। उद्योग विज्ञहरू भन्छन्, यो खाडल अब पुरिने होइन, झनै फराकिलो हुँदै जाने छ।
रियो डि जेनेरियोमा भएको अन्तर्राष्ट्रिय वायु यातायात संघ आईएटीएको वार्षिक बैठकको अवसरमा युनाइटेड एयरलाइन्स, साउथवेस्ट एयरलाइन्स र अलास्का एयरका शीर्ष अधिकारीहरूले रोयटर्ससँग कुरा गर्दै यो बढ्दो विभाजनलाई खुलेआम स्वीकार गरे। उनीहरूको भनाइको सार एउटै थियो- जसले लगानी गर्न सक्छ उसले बजार जित्छ, जसले सक्दैन उसले बजार गुमाउँछ।
"हवाई यात्रा कुनै साधारण वस्तु होइन"
युनाइटेड एयरलाइन्सका प्रमुख कार्यकारी अधिकारी स्कट किर्बीले यो प्रतिस्पर्धाको मूल कुरा सोझो भाषामा भने, "हवाई यात्रा कुनै साधारण वस्तु होइन। यात्रुहरू प्रविधि, सेवा, भरोसा र राम्रो अनुभव खोज्छन्-उनीहरू केवल एउटा सिट मात्र चाहँदैनन्।"
किर्बीका अनुसार युनाइटेडले वर्षान्तसम्म बढेको इन्धन लागतको पूरै असर भाडा वृद्धिबाटै पूर्ति गर्न सक्छ। माग केही हदसम्म दबिन सक्ने भए पनि कम्पनी विमान खरिद, प्रविधि उन्नयन र यात्रु सेवा सुधारमा लगानी जारी राख्ने उनले स्पष्ट पारे। बलियो नाफा र स्वस्थ वित्तीय अवस्थाले यो सम्भव बनाएको उनको भनाइ छ।
आईएटीएको ताजा प्रक्षेपणले पनि यही देखाएको छ। उत्तर अमेरिकामा बलिया नेटवर्क एयरलाइन र कमजोर बजेट एयरलाइनबीचको अन्तर आगामी दिनमा झनै बढ्दै जाने संस्थाले अनुमान गरेको छ।
स्पिरिट डुब्यो, जेटब्लुको रेटिङ खस्क्यो
यो विभाजन कति गहिरो छ भन्ने गत महिना देखियो। बजेट एयरलाइन स्पिरिट एयरलाइन्स टाट पल्टिएपछि कमजोर एयरलाइनहरूको भविष्यमाथि उद्योगको ध्यान गएको छ। एसएन्डपी ग्लोबल रेटिङ्सले सोमबार जेटब्लु एयरवेजको क्रेडिट रेटिङ थप तल झार्यो — कारण थियो बढ्दो इन्धन लागत र टाउकोमाथिको भारी ऋणको बोझ।
अप्रिलमा जेटब्लुकी प्रमुख कार्यकारी अधिकारी जोआना गेराघ्टीले कम्पनीको आन्तरिक पत्रमा लेखेकी थिइन्, "हाम्रोजस्ता साना एयरलाइनविरुद्ध पासा पहिले नै उल्टिएको छ।" ठूला एयरलाइनसँग रहेको फराकिलो नेटवर्क, बलियो लोयल्टी कार्यक्रम र क्रेडिट कार्ड साझेदारीको फाइदाले प्रतिस्पर्धा झनै असमान बनाएको उनको भनाइ थियो। हालांकि कम्पनी दामासाही जाने अवस्थामा नरहेको उनले स्पष्ट पारेकी थिइन्।
युनाइटेडका किर्बीले पनि जेटब्लु नजिकको भविष्यमा दामासाही जाँदैन भन्ने आफ्नो विश्वास व्यक्त गरे-उनका अनुसार जेटब्लुसँग पर्याप्त नगद र धितो राख्न मिल्ने सम्पत्ति छ। युनाइटेड र जेटब्लुबीच लोयल्टी र नेटवर्क सहकार्यको गहिरो सम्बन्ध रहेको छ।
साउथवेस्टको नयाँ सोच
साउथवेस्ट एयरलाइन्सका प्रमुख सञ्चालन अधिकारी एन्ड्रु वाटर्सनले लगानी खाडलको असर यसरी व्याख्या गरे, "पैसा सापटी लिनुपर्ने अवस्थामा पुग्यो भने ब्याज खर्च बढ्छ। लागत जति बढ्यो, वृद्धिदर त्यति घट्यो, र उत्पादनमा लगानी त्यति कम भयो।" बलियो नाफा र स्वस्थ वित्तीय अवस्थाले साउथवेस्टलाई प्रतिस्पर्धीहरू रक्षात्मक मोडमा जाँदा पनि लगानी जारी राख्न सहयोग गरेको उनले बताए।
उल्लेखनीय कुरा के छ भने साउथवेस्ट आफ्नो परम्परागत सस्तो मोडेलभन्दा बाहिर निस्कन थालेको छ। एयरपोर्ट लाउन्ज, प्रिमियम सिट र समुद्रपारको उडानजस्ता सेवाहरू-जुन अघि महँगा एयरलाइनको पहिचान थियो- तिनै सेवाहरू साउथवेस्टले पनि थप्ने मूल्यांकन गरिरहेको छ। लाउन्जको विषयमा यही वर्ष कुनै निर्णयमा पुग्न सकिने वाटर्सनले बताए।
अलास्काको अवस्था र आत्मविश्वास
हवाइयन एयरलाइन्स अधिग्रहण गरेर आफ्नो अन्तर्राष्ट्रिय उपस्थिति फराकिलो बनाइरहेको अलास्का एयरका वित्त प्रमुख शेन ट्याकेटले कम्पनीको अवस्था आशावादी रहेको बताए। अर्को ९० दिनको कर्पोरेट बुकिङ अघिल्लो वर्षको तुलनामा २० देखि ३० प्रतिशतले बढेको छ र भाडा वृद्धिले इन्धन लागतको अधिकांश असर पूर्ति गर्ने उनको अनुमान छ। सञ्चालन नगद खर्च शून्यमा झर्न वा सामान्य नाफामा पुग्न सक्ने उनले संकेत गरे।
अलास्काले हवाइयन एयरलाइन्सका एअरबस ए३३० विमानहरूको केबिन आधुनिकीकरण गर्दै पूर्णतः बन्द सुइट र अन्तर्राष्ट्रिय प्रिमियम इकोनोमी थप्ने योजना बनाएको छ-यो स्पष्ट संकेत हो कि कम्पनी माथिल्लो वर्गका यात्रुलाई लक्षित गर्दै प्रिमियम बजारमा आफ्नो हिस्सा बढाउन चाहन्छ।
तथापि अलास्कालाई पनि ऋण उठाउनु परेको तथ्यले इन्धन लागतको चाप सबैलाई परेको देखाउँछ। कम्पनीले यस वर्ष ५० करोड डलरको सुरक्षित र ५० करोड डलरको असुरक्षित ऋण गरी जम्मा एक अर्ब डलर उठाएको छ। ट्याकेटले भने, "ऋण बजारले उद्योगलाई एकैसाथ हेर्दैन। तपाईंको आफ्नै वित्तीय अवस्था, ऋण भार र नगद आर्जन गर्ने क्षमताले निर्धारण गर्छ।"
धनी उड्छन्, गरिब रोकिन्छन्
यो सबैको पछाडि अमेरिकाको बढ्दो आर्थिक असमानता पनि छ। उच्च आय भएका उपभोक्ताहरू पहिलेकै जस्तो खर्च गरिरहेका छन्, तर मूल्यप्रति संवेदनशील सामान्य यात्रुहरू महँगो भाडाले पछि हट्दैछन्। बलिया एयरलाइनहरूले प्रिमियम सेवामा गरेको लगानी यही खर्च गर्न सक्ने वर्गलाई नै लक्षित गरेको छ- र यसैले उनीहरू प्रतिस्पर्धीभन्दा झनै अगाडि पुग्दैछन्।
नतिजा के देखिँदैछ भने इन्धन मूल्य वृद्धिले अमेरिकी वायुसेवा उद्योगलाई एउटा नयाँ युगमा धकेलेको छ-जहाँ बलियाहरू अझ बलिया बन्दैछन् र कमजोरहरूका लागि बाटो साँघुरिँदै गएको छ।
