काठमाडाैं। एसियाली विकास बैंक (एडीबी)ले नेपालको भन्सार प्रशासन आधुनिकीकरण, व्यापार प्रवर्द्धन र रोजगारी सिर्जनामा सहयोग पुर्याउन ५ करोड अमेरिकी डलर बराबरको नीतिगत ऋण स्वीकृत गरेको छ।
यो ऋणले "दक्षिण एसिया उपक्षेत्रीय आर्थिक सहयोग भन्सार सुधार कार्यक्रम"को दोस्रो उपकार्यक्रमलाई सहयोग पुर्याउनेछ, जुन भन्सार प्रक्रिया सुधार र मुलुकको लजिस्टिक्स क्षेत्र विकासका लागि पहिलेदेखि सञ्चालित प्रयासकै निरन्तरता हो।
कार्यक्रमले डिजिटलीकरण, जोखिममा आधारित निरीक्षण र सरलीकृत प्रक्रियामार्फत भन्सार प्रणालीलाई आधुनिकीकरण गर्नेछ। साथै, राम्रो पूर्वाधार योजना, नियामक संरचना र समन्वयमार्फत लजिस्टिक्स क्षेत्रलाई पनि सुदृढ बनाइनेछ। यी सुधारले व्यापार लागत घटाउने, सीमावर्ती व्यापारमा पूर्वानुमानयोग्यता बढाउने र आपूर्ति शृंखला दक्षता सुधार्ने अपेक्षा गरिएको छ, जसले वस्तुको दक्षतापूर्ण ओहोरदोहोर र क्षेत्रीय मूल्य शृंखलामा नेपालको गहिरो एकीकरणलाई सहयोग पुर्याउनेछ।
एडीबीका नेपालका लागि कन्ट्री डाइरेक्टर अर्नो कोशोवाले भने, "दक्ष भन्सार र रसद प्रणाली नेपालको आर्थिक रूपान्तरण र क्षेत्रीय बजारमा एकीकरणका लागि अत्यन्त महत्त्वपूर्ण छ। सीमापार व्यापारलाई छिटो, पूर्वानुमानयोग्य र लागत-दक्ष बनाएर यो कार्यक्रमले व्यापारिक वातावरण सुदृढ पार्ने, प्रतिस्पर्धात्मकता बढाउने, लगानी आकर्षित गर्ने र गुणस्तरीय रोजगारी सिर्जनामा सहयोग पुर्याउनेछ।"
हालसम्मको प्रगतिका बाबजुद जटिल भन्सार प्रक्रिया र अविकसित लजिस्टिक्स क्षेत्रका कारण नेपालको व्यापार प्रतिस्पर्धात्मकता सीमित बनेको छ। उच्च निरीक्षण दर, कागजी-आधारित प्रक्रिया र खण्डित आपूर्ति शृंखलाले कारोबार लागत बढाएको र निर्यात सम्भावना सीमित पारेको बताइएको छ।
कार्यक्रमले स्वचालन प्रवर्द्धन, सेवा मापदण्ड सुधार र लजिस्टिक्स विकासमा निजी क्षेत्रको सहभागिता प्रोत्साहनमार्फत यी चुनौतीलाई सम्बोधन गर्नेछ। व्यापार दक्षता सुधार र लजिस्टिक्स लागत घटाएर यसले निर्यात विस्तार, सीमापार व्यापारको विश्वसनीयता सुधार र निजी क्षेत्रको उच्च सहभागितामा सहयोग गर्ने अपेक्षा गरिएको छ। साथै, यसले साना तथा मझौला उद्यम (एसएमई)लाई प्रोत्साहन दिने, आपूर्ति शृंखलाको लचिलोपन बलियो बनाउने, रोजगारी सिर्जना गर्ने र समावेशी आर्थिक वृद्धिलाई अगाडि बढाउने बताइएको छ।
यी सुधार नेपालको सोह्रौं योजना र निजी क्षेत्र-नेतृत्वको वृद्धि प्रवर्द्धन, अर्थतन्त्र विविधीकरण तथा लचिलोपन सुदृढीकरणका व्यापक प्रयाससँग तादात्म्य राख्दै नेपाल सरकारको भन्सार सुधार तथा आधुनिकीकरण योजना, व्यापार रसद नीति र नयाँ औद्योगिक तथा रसद व्यापार गुरुयोजनाको कार्यान्वयनमा सहयोग पुर्याउनेछ।
एडीबी सन् १९६६ मा स्थापना भएको र क्षेत्रका ५० लगायत विश्वभरका ६९ सदस्य राष्ट्रको स्वामित्वमा रहेको प्रमुख बहुपक्षीय विकास बैंक हो, जसले एसिया–प्रशान्त क्षेत्रमा दिगो, समावेशी र लचिलो वृद्धिका लागि काम गर्दै आएको छ।
