काठमाडौं। दक्षिण कोरियाली चिप निर्माता कम्पनी एसके हाइनिक्सले अमेरिकामा सेयर बिक्रीमार्फत २६ अर्ब ५० करोड अमेरिकी डलर (करिब १९ अर्ब ८० करोड पाउन्ड स्टर्लिङ) जुटाएको छ। यो अमेरिकी पुँजी बजारमा कुनै विदेशी कम्पनीले गरेको अहिलेसम्मकै सबैभन्दा ठूलो सेयर निष्कासन हो।
कृत्रिम बुद्धिमत्ता प्रयोजनका चिप उत्पादनमा अग्रणी कम्पनी एनभिडियाको प्रमुख आपूर्तिकर्तामध्ये एक एसके हाइनिक्सले बिहीबार १७ करोड ७९ लाख अमेरिकी निक्षेप प्रमाणपत्र प्रतिशेयर १४९ डलरका दरले बिक्री गरेको जनाएको छ। ती प्रमाणपत्रको कारोबार शुक्रबारदेखि अमेरिकाको विद्युतीय धितोपत्र बजारमा सुरु हुने भएको छ।
कृत्रिम बुद्धिमत्तासम्बन्धी चिपको माग तीव्र रूपमा बढेपछि गत मे महिनामा दक्षिण कोरियामा एसके हाइनिक्सको बजार मूल्य एक खर्ब डलरभन्दा माथि पुगेको थियो। यस वर्ष कम्पनीको सेयर मूल्य दक्षिण कोरियामा तीन गुणाभन्दा बढीले वृद्धि भएको छ। एसके हाइनिक्स र सामसुङ इलेक्ट्रोनिक्सको तीव्र वृद्धिले दक्षिण कोरियाको प्रमुख धितोपत्र सूचकाङ्कलाई पनि ७० प्रतिशतभन्दा बढी माथि पुर्याएको छ।
एसके हाइनिक्स विश्वकै प्रमुख स्मृति चिप उत्पादकमध्ये एक हो। कृत्रिम बुद्धिमत्ताको विकासका लागि विश्वभर अर्बौं डलर लगानी भइरहेका कारण यो उद्योगले उल्लेखनीय गति लिएको छ। यसै अवधिमा प्रतिस्पर्धी कम्पनीहरू सामसुङ इलेक्ट्रोनिक्स र माइक्रोनका सेयर मूल्य पनि दोब्बरभन्दा बढीले बढेका छन्।
सियोल राष्ट्रिय विश्वविद्यालयका वित्तशास्त्रका प्राध्यापक चोइ जेवनका अनुसार अमेरिकी बजारमा सूचीकृत भएपछि एसके हाइनिक्सलाई विश्वकै ठूलो अर्थतन्त्रबाट सहज रूपमा ठूलो लगानी आकर्षित गर्न मद्दत पुग्नेछ। उनले स्मृति चिप उत्पादक कम्पनीप्रति लगानीकर्ताको उत्साह आगामी दिनमा पनि कायम रहन्छ वा रहँदैन भन्ने परीक्षणका रूपमा यस सेयर निष्कासनलाई हेरिएको बताए।
कृत्रिम बुद्धिमत्ता प्रविधिको तीव्र विस्तारसँगै विश्वभरका कम्पनीहरू पुँजी बजारबाट रकम उठाउने प्रतिस्पर्धामा छन्। गत जुनमा कृत्रिम बुद्धिमत्तामा आधारित संवाद प्रणाली ग्रोकको स्वामित्व रहेको अन्तरिक्ष प्रविधि कम्पनी स्पेसएक्सले ८५ अर्ब ७० करोड डलर उठाउँदै विश्वकै सबैभन्दा ठूलो सेयर निष्कासन गरेको थियो।
त्यसैगरी कृत्रिम बुद्धिमत्ता विकासमा संलग्न एन्थ्रोपिक र ओपनएआई पनि सार्वजनिक सेयर निष्कासनको तयारीमा छन्। ती कम्पनीहरूको मूल्यांकन एक खर्ब डलरभन्दा माथि पुगेको बताइएको छ। एसके हाइनिक्सको सेयर बिक्रीमा उपलब्ध परिमाणभन्दा सात गुणाभन्दा बढी माग परेको जनाइएको छ, जसले कृत्रिम बुद्धिमत्ता आपूर्ति शृङ्खलामा आबद्ध कम्पनीप्रति लगानीकर्ताको उच्च आकर्षण देखाएको छ।
कम्पनीका अनुसार एक अमेरिकी निक्षेप प्रमाणपत्र दक्षिण कोरियामा कारोबार हुने साधारण सेयरको दशौं भाग बराबर हुन्छ। यस व्यवस्थाले अमेरिकी लगानीकर्तालाई विदेशी धितोपत्र बजारमार्फत कारोबार नगरी एसके हाइनिक्समा लगानी गर्ने अवसर प्रदान गरेको छ।
कम्पनीले आगामी वर्षहरूमा दक्षिण कोरियाको चिप उत्पादन र कृत्रिम बुद्धिमत्ता क्षमता विस्तारका लागि ठूलो लगानी गर्ने प्रतिबद्धता जनाएको छ। सेभेन इन्भेस्टमेन्ट म्यानेजमेन्टकी सह–प्रमुख लगानी अधिकारी शान्ति केलेमनका अनुसार कम्पनीले अमेरिकी बजारबाट उठाएको रकम अत्याधुनिक चिप उत्पादन तथा नयाँ उद्योग स्थापना गर्न प्रयोग गर्नेछ।
यद्यपि हानयाङ विश्वविद्यालयका व्यवसाय प्रशासनका प्राध्यापक युन योङजिनले अमेरिकी बजारमा सूचीकृत हुँदा दक्षिण कोरियाबाट लगानी अमेरिकातर्फ सर्ने जोखिम पनि रहेको बताए। गत जुनमा दक्षिण कोरिया सरकारले एसके हाइनिक्स र सामसुङसँगको साझेदारीमा ८८० अर्ब डलरभन्दा बढी लगानी गर्ने योजना सार्वजनिक गरेको थियो।
हाल एसके हाइनिक्स र सामसुङ दुवैको बजार मूल्य एक खर्ब डलरभन्दा माथि पुगेको छ। यी कम्पनीहरू अब एनभिडिया, एप्पल, माइक्रोसफ्ट र अल्फाबेटजस्ता विश्वका अग्रणी प्रविधि कम्पनीहरूको समूहमा समावेश भएका छन्।
