काठमाडौं। अमेरिकाका राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले आइतबार जानकारी गराउँदै मध्यपूर्वको अत्यन्त महत्वपूर्ण समुद्री मार्ग होर्मुज जलमार्गमा रहेका जहाजलाई सुरक्षित रूपमा बाहिर निकाल्ने प्रक्रिया आजदेखि सुरु गरिने बताएका छन्।
इरानको अवरोधका कारण विश्वभर आपूर्ति इन्धनको मुख्य बाटो होर्मुज जलमार्गमा इन्धन र खाद्यान्नलगायत सामग्री बोकेका जहाज फसेपछि अमेरिकाको नेतृत्वमा ‘प्रोजेक्ट फ्रिडम’ सुरु गरिएको हो।
राष्ट्रपति ट्रम्पले यसलाई ‘प्रोजेक्ट फ्रिडम’ नाम दिँदै मानवीय सहयोगका उद्देश्यले अघि सारिएको कदमका रूपमा प्रस्तुत गरेका छन्। उनका अनुसार विभिन्न मुलुकहरूले आफ्ना व्यापारिक जहाज उक्त संवेदनशील जलमार्गमा फसेको अवस्थाका कारण सहयोगका लागि अनुरोध गरेका थिए, जसमा ती मुलुक प्रत्यक्ष रूपमा क्षेत्रीय विवादमा संलग्न नभए पनि उनीहरूका जहाज प्रभावित भएका छन्।
राष्ट्रपति ट्रम्पले इरान, मध्यपूर्व क्षेत्र तथा अमेरिकाको साझा हितलाई ध्यानमा राख्दै जहाजहरूलाई सुरक्षित मार्ग प्रदान गर्दै उक्त क्षेत्रबाट बाहिर निकाल्ने निर्णय गरिएको उल्लेख गरेका छन्। यस प्रयासले अन्तर्राष्ट्रिय समुद्री व्यापारलाई सहज बनाउन तथा आपूर्ति शृंखलालाई सामान्य अवस्थामा फर्काउन सहयोग पुग्ने अपेक्षा गरिएको छ।
उनका अनुसार केही जहाजमा खाद्यान्न, इन्धन तथा अन्य अत्यावश्यक सामग्री अभाव देखिन थालेको छ, जसले चालक दलको स्वास्थ्य, सुरक्षा तथा समग्र कल्याणमा चुनौती उत्पन्न गर्न सक्ने अवस्था रहेको छ। उनले मानवीय प्रक्रियामा कुनै प्रकारको अवरोध भए इरानमाथि सैनिक हस्तक्षेप गरिने चेतावनीसमेत दिएका छन्।
यसैबीच इरानले आफ्नो १४ बुँदे शान्ति प्रस्तावबारे अमेरिकी प्रतिक्रिया प्राप्त भएको र त्यसको सावधानीपूर्वक अध्ययन भइरहेको जनाएको छ। इरानी विदेश मन्त्रालयका प्रवक्ताले उक्त प्रस्तावको मुख्य उद्देश्य युद्धको अन्त्य सुनिश्चित गर्नु रहेको र त्यसमा आणविक विषयसँग सम्बन्धित विस्तृत विवरण समावेश नभएको स्पष्ट पारेका छन्।
यस घटनाक्रमले मध्यपूर्व तथा एसिया क्षेत्रको सुरक्षा अवस्था, समुद्री व्यापार तथा अन्तर्राष्ट्रिय कूटनीतिक सम्बन्धलाई अझ संवेदनशील बनाएको छ।–एजेन्सी
