फिफा पुरुष विश्वकप २०२६ सुरू भएसँगै विश्वभरका ठूला ब्रान्डहरूले एकपछि अर्को गर्दै यस्ता विज्ञापनहरू सार्वजनिक गर्न थालेका छन्, जो परम्परागत टेलिभिजन विज्ञापनभन्दा बढी छोटो चलचित्र जस्ता देखिन्छन्। यी विज्ञापनहरूमा खेलाडीहरूका साथसाथै हलिउड र संगीत जगतका ठूला नामहरू पनि एकैसाथ देखा परिरहेका छन्, जसले सामाजिक सञ्जालमा निकै चर्चा पाएको छ।
नाइकीको चर्चित विज्ञापन
नाइकीले निकालेको "रिप द स्क्रिप्ट" नामक विज्ञापन अहिले सबैभन्दा बढी चर्चामा छ। करिब ६ मिनेटको यो विज्ञापनमा नर्वेका स्ट्राइकर अर्लिङ हालान्ड, किलियन एम्बापे र क्रिस्टियानो रोनाल्डो जस्ता फुटबल स्टारहरूका साथै हलिउड अभिनेता च्यानिङ टाटम पनि देखिन्छन्, जो हालान्डका नक्कली कलाकारको भूमिकामा देखाइएका छन्। विज्ञापनको अन्त्यतिर हालान्ड एक युवा खेलाडीको गोलको अवसरलाई बिगार्ने अन्तिम तथा सबैभन्दा शक्तिशाली पात्रको रूपमा देखा पर्छन्।
यसबाहेक यस विज्ञापनमा काल्पनिक प्रशिक्षक टेड लासो, किम कार्दासियन र उनका छोरा सेन्ट वेस्ट, ट्राभिस स्कट, सेन्ट्रल सी र ब्ल्याकपिङ्ककी लिसा जस्ता संगीतकारहरू, साथै लिवरपुल एफसीका साझेदार स्वामित्व भएका बास्केटबल खेलाडी लेब्रोन जेम्स पनि देखिन्छन्। नाइकीका सिर्जनात्मक निर्देशक क्यालेब जेन्सनका अनुसार विज्ञापनको संसारमा पनि आफ्नै किसिमको "विश्वकप" चलिरहेको जस्तो देखिन्छ।
एडिडास, लेगो र अन्य ब्रान्डहरू पनि होडमा
एडिडासले पनि चेल्सीका समर्थक अभिनेता टिमोथी शालामेलाई "ब्याकयार्ड लिजेन्ड्स" अन्तर्गत लामिने यामल, जुड बेलिङ्घम र ट्रिनिटी रोडम्यानसँगै देखाएको पाँच मिनेटको विज्ञापन ल्याएको थियो, जसमा बाद बनी, लियोनेल मेसी र अंकीय प्रविधिको माध्यमबाट पुनःसिर्जित युवा अवस्थाका डेविड बेकहामसमेत देखा परेका छन्। यो विज्ञापन निकै सफल साबित भयो— हालसम्म एडिडासले विश्वकपसँग सम्बन्धित उत्पादनबाट करिब २९२ मिलियन डलरको बिक्री गरिसकेको छ।
यसैगरी लेगोले मेसी, रोनाल्डो, एम्बापे र भिनिसियस जुनियरलाई एकै ठाउँमा राखी विश्वकप ट्राफी निर्माण गर्ने दृश्यसहितको विज्ञापन ल्यायो, जसले प्रकाशित भएको चौबीस घण्टाभित्रै खेलाडीहरूको इन्स्टाग्राम खातामा मात्रै ३१४ मिलियन हेराइ पाएको थियो।
यसबाहेक पाल्स स्केट बोर्डिंग, नाइकी र इङ्ल्यान्डको संयुक्त सहकार्यमा पूर्व कप्तान वेन रूनीले विलियम शेक्सपियरको रिचर्ड टूका हवालाबाट उत्साहवर्धक भाषण दिएको देखिन्छ। ले'जले मेसी, बेकहाम, स्टिव क्यारेल लगायतलाई समावेश गर्दै फ्यानहरूका लागि विशेष भेला आयोजना गर्ने प्रचार चलाएको छ, भने डुरासेलले मेसीको शरीरमा रहेका टाटुलाई थिम बनाएर विशेष प्याकेजिङसहितको प्रचार ल्याएको छ। बडवाइजरले आफ्नो चालीस वर्षको विश्वकप प्रायोजकत्वलाई सम्झाउने पुरानो सम्झनासहितको विज्ञापन ल्याएको छ भने सेल्सियसले नयाँ ऊर्जा पेयसहितको मुख्य विज्ञापन सार्वजनिक गरेको छ।
किन यसरी बढ्यो यो प्रवृत्ति?
विज्ञापन पत्रकार गुर्जित डेगुनका अनुसार, अहिलेका युवाहरूले सीधा बिक्रीका लागि बनाइएका विज्ञापनलाई रुचाउँदैनन्, बरु सांस्कृतिक र जीवनशैलीसँग जोडिएको मनोरञ्जनलाई बढी मनपराउँछन्। अमेरिका यसपालिको विश्वकपको आयोजक देशहरूमध्ये एक भएकोले, ब्रान्डहरूले सुपरबाउलका विज्ञापनहरूको जस्तै ठूलो र लम्बे शैलीमा यसलाई लिएका हुन सक्ने उनको भनाइ छ।
प्रोडक्शन कम्पनी "बिजनेस/क्लब"का प्रबन्ध निर्देशक टम बेरेन्सेनका अनुसार अहिले सीधा उत्पादन बेच्ने शैली समाप्त भइसकेको छ। दर्शकलाई मनोरञ्जन दिएमात्र उनीहरूले ब्रान्डलाई वास्ता गर्छन्। यसैले अहिले ब्रान्डहरूले ठूला कलाकार र खेलाडीहरू ल्याएर आफ्नो सन्देशलाई मनोरञ्जनभित्र लुकाएर प्रस्तुत गर्ने प्रयास गरिरहेका छन्, तर यसका लागि ठूलो रकम खर्च गर्नुपर्ने उनले बताए।
कति ठूलो छ यो आर्थिक खेल?
यसपालिको विश्वकप व्यापारिक हिसाबले पनि अत्यन्त ठूलो छ। उद्योग विश्लेषक संस्थाका अनुसार, यस विश्वकपको कारण ब्रान्डहरूले विश्वभर अतिरिक्त साढे दश अर्ब (१०.५ बिलियन) डलर विज्ञापनमा खर्च गर्ने अनुमान छ। फिफाले आफैले पनि यस चक्रका लागि करिब २.७ अर्ब डलर प्रायोजन र प्रचारतर्फ छुट्याएको छ, जबकि प्रसारण अधिकारबाटै फिफाले करिब ४.८ अर्ब डलर आम्दानी गर्ने प्रक्षेपण छ।
आधिकारिक प्रायोजनको मूल्य पनि निकै उच्च छ — शीर्ष-स्तरका प्रायोजनको सम्झौता औसतमा ६० देखि १०० मिलियन डलरसम्म पुग्छ, र केही सम्झौता त सय मिलियन डलरभन्दा पनि बढी मूल्यका हुन्छन्। मद्यजन्य पेय कम्पनीहरूले विशेष गरी ठूलो लगानी गरेका छन् — एन्ह्युजर-बुश इनबेभले माइकलोब अल्ट्रालाई विश्वकपको आधिकारिक पेय बनाउनका लागि मात्रै १ सय १० मिलियन डलरभन्दा बढी खर्च गरेको छ, भने मोल्सन कुअर्सले कुर्स लाइट र मिलर लाइट जस्ता ब्रान्डका लागि प्रचार खर्च करिब ६० प्रतिशतले बढाएको छ, जो उनको दशकको सबैभन्दा ठूलो खेल-प्रायोजन लगानी हो।
अमेरिकामा प्रसारण गर्ने च्यानलहरूको लगानी पनि उल्लेखनीय छ। फक्स र टेलिमुन्डोले मात्रै सामूहिक रूपमा आठ सय पचास मिलियन डलर बराबरको विज्ञापन बिक्री प्रक्षेपण गरेका छन्।
तर के यसले ब्रान्डलाई वास्तवमै फायदा पुग्छ त?
अध्ययनहरूले देखाएअनुसार यी ठूला खर्चहरू खाली देखासिकी मात्र होइनन्। एक हालसालैको सर्वेक्षणमा लगभग सत्तरी प्रतिशत फुटबल फ्यानहरूले आफ्नो मनपर्ने टोली वा खेलाडीलाई समर्थन गर्ने ब्रान्डबाट किनमेल गर्ने सम्भावना बढी रहेको बताएका छन्, र सर्सठ्ठी प्रतिशतले आफूले मन पराउने प्रतिस्पर्धासँग प्रत्यक्ष जोडिएका प्रायोजकहरू बढी आकर्षक लाग्ने बताएका छन्। यसैगरी अमेरिकी विश्वकप दर्शकहरूमध्ये चालीस प्रतिशतले टुर्नामेन्टका प्रायोजकहरूलाई सक्रिय रूपमा याद गर्ने गरेको र एक्काइस प्रतिशतले प्रायोजनकै कारण पहिलोपटक त्यो ब्रान्ड प्रयोग गर्ने प्रभाव परेको बताएका छन्।
यसले स्पष्ट गर्छ — किन ठूला ब्रान्डहरू प्रसिद्ध व्यक्तित्व र खेलाडीहरूलाई एकैठाउँमा भेला गराएर महँगा छोटा चलचित्र स्तरका विज्ञापन बनाउनमा अर्बौं खर्च गर्न तैयार छन्। यो खर्च केवल प्रचारका लागि मात्र नभई प्रत्यक्ष बिक्री र ब्रान्डप्रतिको वफादारीमा परिणत हुने गरेको तथ्याङ्कले देखाउँछ।
स्कटिश संस्कृतिको झलक: आइरन-ब्रू
स्कटलैन्डको लोकप्रिय पेय आइरन-ब्रूले पनि स्कटिश टोली अठ्ठाइस वर्षपछि विश्वकपमा फर्किएको खुसीयालीमा एक संगीत भिडियो जारी गरेको छ, जसमा गायिका सुजन बोयल, फुटबलर जोन म्याकगिन, फ्रान्ज फर्डिनान्डका एलेक्स काप्रानोस लगायतका कलाकार देखिन्छन्। यस अभियानको नेतृत्व गर्ने सिर्जनात्मक प्रमुख शेली स्मोलरका अनुसार, यो विज्ञापनमा फुटबलको वीरत्वभन्दा बढी आम स्कटिश फुटबल फ्यानहरूको यात्रा, खर्च र निद्रा बिग्रिने अनुभवजस्ता रोचक र मानवीय पक्षलाई केन्द्रमा राखिएको छ — किनभने आइरन-ब्रूसँग ठूला ब्रान्डहरू जत्तिको बजेट नभएकोले उनीहरूले फरक दृष्टिकोणबाट प्रतिस्पर्धा गर्नुपर्ने स्मोलरले बताइन्।
