टोकियो। जापानको अर्थतन्त्र २०२५ को चौथो त्रैमासिकमा अपेक्षाभन्दा धेरै सुस्त गतिमा वृद्धि भएको छ। व्यापारिक खर्च अनुमानभन्दा निकै कम रहँदा र अमेरिकी महसुल तथा चीनसँगको कूटनीतिक विवादका कारण निर्यात घट्दा अर्थतन्त्रमा नकारात्मक असर परेको हो।
सोमबार सार्वजनिक सरकारी तथ्यांकअनुसार डिसेम्बर ३१ मा समाप्त तीन महिनामा कुल गार्हस्थ्य उत्पादन (जीडीपी) वार्षिक आधारमा ०.२ प्रतिशतले मात्र वृद्धि भएको छ। यो १.६ प्रतिशतको अपेक्षाभन्दा निकै कम हो।
तेस्रो त्रैमासिकमा २.३ प्रतिशतको संकुचनपछि यो थोरै सुधार मात्र हो, जुन दुई वर्षमा अर्थतन्त्रको सबैभन्दा ठूलो गिरावट थियो। त्रैमासिक आधारमा जीडीपी ०.१ प्रतिशतले बढेको छ, जुन ०.४ प्रतिशतको अपेक्षाभन्दा कम हो।
मुख्य आर्थिक सूचकः
∙ पुँजीगत खर्चः ०.२% वृद्धि (अपेक्षा ०.८%)
∙ बाह्य माग (निर्यात)ः शून्य वृद्धि
∙ निजी उपभोगः ०.१% वृद्धि
∙ जीडीपी मूल्य सूचकांक (मुद्रास्फीति)ः ३.४%(अपेक्षा ३.२%)
चुनौतीहरू
सोमबारको तथ्यांकले जापानी अर्थतन्त्रका निरन्तर चुनौती उजागर गरेको छ। अमेरिकी व्यापार महसुलले देशको मुख्य निर्यात उद्योगमा नकारात्मक असर पारेको छ। २०२५ को अन्त्यमा पारित ठूलो पूरक बजेटले अहिलेसम्म अर्थतन्त्रलाई थोरै समर्थन प्रदान गरेको देखिन्छ।
प्रधानमन्त्री सानाए ताकाइचीले ताइवानमा सैन्य हस्तक्षेपबारे गरेको टिप्पणीका कारण चीनसँगको कूटनीतिक विवादले पनि असर पारेको छ। चिनियाँ उपभोक्ताले जापानी उत्पादन वहिष्कार गरिरहेका छन् भने चिनियाँ पर्यटकले जापान भ्रमण घटाएका छन्।
थप आर्थिक प्रोत्साहनको सम्भावना
यो तथ्यांकले प्रधानमन्त्री ताकाइचीलाई थप वित्तीय प्रोत्साहनका लागि बढी प्रेरणा दिने सम्भावना छ। उनले बारम्बार कर छुट र वित्तीय भुक्तानीलगायत उपाय माग गर्दै आएकी छन्।
विश्लेषकले भने, ‘वार्षिक जीडीपी वृद्धि मात्र ०.१% मा ढिलो हुँदा, प्रधानमन्त्री ताकाइचीको ढिलो वित्तीय नीति मार्फत अर्थतन्त्र पुनस्र्थापना गर्ने प्रयास दूरदर्शी देखिन्छ।’ विश्लेषकले थपे, ‘सुस्त आर्थिक गतिविधिले ताकाइचीले खाद्यान्नमा बिक्री कर निलम्बन मात्र नगरी अप्रिलमा सुरु हुने वित्तीय वर्षको पहिलो आधामा नै पूरक बजेट लागू गर्ने सम्भावना बढाएको छ।’
गत साता भएको निर्वाचनमा ताकाइचीको गठबन्धनले जापानको तल्लो सदनमा अतिबहुमत प्राप्त गरेपछि उनीसँग थप प्रोत्साहन खोल्ने स्पष्ट विधायी मार्ग छ।
बैंक अफ जापानको लागि चुनौती
जापानी अर्थतन्त्रको कमजोरीले बैंक अफ जापानले ब्याजदर थप बढाउन कत्तिको सुविधा पाउला भन्ने प्रश्न खडा गरेको छ, यद्यपि मुद्रास्फीति स्थिर रहेको संकेत बढ्दै गएको छ।
केन्द्रीय बैंकले जनवरीमा ब्याजदर २५ आधार अंकले बढाएको थियो र थप ब्याजदर वृद्धि आर्थिक वृद्धि र मुद्रास्फीतिको मार्गमा निर्भर हुने संकेत गरेको थियो।–एजेन्सी