काठमाडाैं। अहिलेको समयमा घरबाटै काम गर्ने र सामाजिक दूरी कायम गर्ने अभ्यास बढ्दै जाँदा मानिसहरूको शारीरिक सक्रियतामा उल्लेख्य गिरावट आएको छ। विशेषज्ञहरूका अनुसार घरभित्रै सीमित हुँदा र लामो समयसम्म बसिरहने बानीले मोटोपना, तनाव र अन्य गम्भीर स्वास्थ्य समस्याहरू निम्त्याउन सक्छ।
एपिडेमियोलोजी विभागका प्रोफेसर डा. यिकिङ सङका अनुसार महामारीको समयमा बढेको तौल स्थायी हुन सक्ने र यसले भविष्यमा मधुमेह, उच्च रक्तचाप र हृदय रोगको जोखिम बढाउन सक्छ।
स्वस्थ रहन र तौल नियन्त्रण गर्न डा. सङले सुझाव दिएका १० उपाय:-
तौलको नियमित निगरानी: आफ्नो शरीरको तौललाई दैनिक वा साप्ताहिक रूपमा मापन गर्नुहोस्। यसले तपाईंको शरीरमा भइरहेको उतारचढावलाई बुझ्न र समयमै सचेत हुन मद्दत गर्दछ।
स्वस्थ खानपानको छनोट: अस्वस्थकर खानेकुराको सेवन घटाउनुहोस्। विशेष गरी बिहानको नास्ता नछुटाई प्रोटिन र फाइबरयुक्त तर कम चिनी र क्यालोरी भएको पोषक आहारलाई प्राथमिकता दिनुहोस्।
मल्टिभिटामिनको प्रयोग: घरमा ताजा तरकारी र फलफूलको अभाव भएमा पोषणको सन्तुलन मिलाउन मल्टिभिटामिन लिन सकिन्छ। तर, सम्झनुहोस् कि कुनै पनि सप्लिमेन्टले भाइरसबाट पूर्ण सुरक्षा दिने वैज्ञानिक प्रमाण भने छैन।
पर्याप्त पानी र हाइड्रेशन: शरीरलाई स्वस्थ राख्न नियमित पानी पिउनुहोस्। चिनीयुक्त पेय पदार्थको सेवनलाई पूर्ण रूपमा कम गर्नुहोस् किनकि यसले अनावश्यक क्यालोरी थप्ने काम गर्दछ।
नियमित शारीरिक व्यायाम: घरभित्रै व्यायाम गर्ने, योग गर्ने वा सम्भव भएमा बाहिर सुरक्षित रूपमा हिँडडुल गर्ने गर्नुहोस्। शारीरिक सक्रियताले शरीरको मेटाबोलिज्मलाई बलियो बनाउँछ।
बस्ने समय र स्क्रिन टाइममा कटौती: लामो समयसम्म कम्प्युटर वा मोबाइलको अगाडि बसिरहनु स्वास्थ्यका लागि जोखिमपूर्ण छ। कामको बीच-बीचमा उठेर कोठाभित्रै भए पनि केही बेर हिँडडुल गर्ने बानी बसाल्नुहोस्।
पर्याप्त र गुणस्तरीय निद्रा: रोग प्रतिरोधात्मक क्षमतालाई मजबुत बनाउन प्रत्येक रात ७ देखि ८ घण्टाको गहिरो निद्रा आवश्यक छ। निद्राको कमीले स्वास्थ्यमा नकारात्मक असर पुर्याउँछ।
मदिरा सेवनमा नियन्त्रण: मदिराले शरीरमा क्यालोरीको मात्रा छिटो बढाउँछ। त्यसैले, मदिराको सेवन नगर्नु वा सीमित मात्रामा मात्र गर्नु स्वास्थ्यका लागि हितकर हुन्छ।
तनाव कम गर्ने: तनावले पनि तौल बढाउन सक्छ। डर, चिन्ता र उदासीलाई व्यवस्थापन गर्न विभिन्न तनाव कम गर्ने उपायहरू र सकारात्मक सोचको विकास गर्नुहोस्।
प्रविधिको प्रयोग र ट्र्याकिङ: आफ्नो हिँडडुल, निद्रा र मुटुको धड्कन मापन गर्न मोबाइल एप वा स्मार्ट वाचको प्रयोग गर्नुहोस्। विशेष गरी दीर्घकालीन रोग भएका व्यक्तिहरूले कुनै पनि नयाँ स्वास्थ्य तालिका सुरु गर्नुअघि चिकित्सकको सल्लाह लिनु अनिवार्य छ।
